عمقسنج ساعتی برای اندازهگیری عمق سوراخ، شیار، پله و اختلاف ارتفاع دو سطح به کار میرود؛ وقتی اندازه از روی یک سطح مرجع تا کف ویژگی سنجیده میشود، این ابزار بهجای کولیس معمولی امکان تماس پایدارتر با قطعه را فراهم میکند. در ایران نامهای «عمقسنج ساعتی»، «عمق سنج عقربهای»، «کولیس عمقسنج ساعتی» و «عمقسنج صفحهدار» برای این خانواده جستوجو میشوند. محصولات این دسته چند ساختار متفاوت دارند: عمقسنجهای پایهدار سری 1340 و 1341 با ظرفیتهای میلیمتری بزرگ، و عمقسنجهای صفحهای کوتاهبرد سریهای 2341، 2342 و 2343 با ظرفیت 10 یا 300 میلیمتر. تفاوت آنها فقط در عدد ظرفیت نیست؛ شکل پایه، نوع نوک، طول میله و روش قرارگیری روی قطعه را نیز باید در انتخاب دخیل کرد.
برای انتخاب دقیق، عبارت کلی «قیمت عمقسنج ساعتی اینسایز» را به مشخصات کاربردی تبدیل کنید: عمق مورد اندازهگیری، سطح تکیهگاه، اندازه سوراخ یا شیار، نوع نقطه تماس، دقت مورد نیاز و فضای دسترسی. مدل 1340 با صفحه مدرج و پایه پهن برای اندازهگیری عمق از سطح مرجع، انتخابی رایج در کارگاه است؛ 1341 میله گرد دارد؛ 2341 و 2343 ابزارهای کمدامنهتر با نوک اندازهگیر هستند؛ و 2342 امکان افزایش طول میله با رابطهای عرضهشده را فراهم میکند. کد کامل مدل و پسوند آن را پیش از سفارش با کاتالوگ و کالای قابل تحویل تطبیق دهید.
عمقسنج ساعتی نوعی ابزار مکانیکی برای اندازهگیری عمق یا پله است که حرکت میله یا لغزنده را روی صفحه مدرج به حرکت عقربه تبدیل میکند. در مدلهای پایهدار، سطح زیرین پایه روی سطح مرجع مینشیند و نوک اندازهگیر به کف شیار یا سوراخ میرسد. اختلاف موقعیت نوک نسبت به صفحه مبنا از روی مقیاس و عقربه خوانده میشود. استاندارد ISO 13385-2 عمقسنجهای کولیسمانند را در گروه ابزارهایی قرار میدهد که نشانگر آنالوگشان میتواند ورنیه یا صفحه دایرهای (ساعتی) باشد؛ بنابراین در بازار، نام عقربهای به روش نمایش مقدار اشاره دارد، نه اینکه ابزار صرفاً یک ساعت اندیکاتور معمولی باشد.
کاربردهای متداول عبارتاند از کنترل عمق سوراخ ماشینکاریشده، اندازهگیری ارتفاع پله، مقایسه عمق شیارها، بررسی اختلاف دو سطح، بازرسی قالب و کنترل قطعات تولیدی. برای مثال، اگر قرار است عمق چند سوراخ با هم مقایسه شود، عمقسنج کمک میکند پایه روی یک سطح مشخص قرار بگیرد و جابهجایی نوک به شکل قابل مشاهده ثبت شود. این ابزار برای هر حفره یا هندسهای مناسب نیست: کف ناهموار، سوراخ خیلی باریک، سطح مرجع کوچک یا سطح شیبدار ممکن است تماس نادرست ایجاد کند. نوع نوک و شکل پایه باید با هندسه قطعه هماهنگ شود و در موارد خاص شاید عمقسنج میکرومتری، پروب ظریف، ساعت اندیکاتور با پایه مناسب یا روش دیگری لازم باشد.
عمقسنج ساعتی را با عمقسنج دیجیتال یا ورنیهای نیز مقایسه کنید. مدل ساعتی وابسته به باتری نیست و تغییرات را روی عقربه نشان میدهد، اما خواندن آن به صفرگیری و تفسیر مقیاس نیاز دارد. مدل دیجیتال برای نمایش مستقیم عدد یا تبدیل واحد میتواند راحتتر باشد، درحالیکه مدل ورنیهای ساختار سادهای دارد اما ممکن است برای بعضی کاربران کندتر خوانده شود. انتخاب بهتر با شرایط کار، آموزش اپراتور، میزان استفاده، نیاز به انتقال داده و سطح دقت مورد نیاز تعیین میشود؛ برچسب «ساعتی» به خودی خود تضمین دقت بالاتر نیست.
عمقسنجهای سری 1340 مدلهای پایهدار با گسترههایی مانند 0 تا 150، 0 تا 200 و 0 تا 300 میلیمتر هستند. اطلاعات رسمی INSIZE برای نمونه 1340-150 دقت ±0.03 میلیمتر و درجهبندی 0.02 میلیمتر را ذکر میکند؛ نسخه 200 میلیمتری نیز دقت ±0.03 و مدل 300 میلیمتری ±0.04 میلیمتر دارد. تقسیمبندی 0.02 میلیمتر را نباید به جای دقت ابزار خواند. ساعت اندیکاتور این خانواده بهعنوان مقاوم در برابر ضربه معرفی شده و بدنه از فولاد زنگنزن است، اما این توصیف مجوز واردکردن ضربه یا استفاده بدون احتیاط نیست. مدل دقیق را بر اساس عمق واقعی و دامنه ابزار برگزینید، نه فقط عددی که در نام فروشگاهی آمده است.
سری 1341 با میله گرد برای اندازهگیری عمق طراحی شده و نسخههایی با ظرفیتهای 100، 150 و 200 میلیمتر دارد. در اطلاعات محصول، ساعت این خانواده درجهبندی 0.02 میلیمتر دارد و دقت با ظرفیت تفاوت میکند؛ برای نمونه، نسخه 1341-100 در مشخصات درجشده دقت ±0.02 میلیمتر دارد. مزیت میله گرد، شکل متفاوت تماس آن با عمق یا سوراخ است؛ آن را با پایه پهن 1340 یکی ندانید. قطر سوراخ، دسترسی، سطحی که ابزار روی آن مینشیند و نوع نوک باید قبل از خرید کنترل شوند. اگر صفحه مبنا باریک یا ناپیوسته باشد، حتی ابزار سالم هم ممکن است بهدرستی روی سطح قرار نگیرد.
در صفحههای فروشگاهی ایرانی، عمقسنج 1340 معمولاً با عبارتهایی مانند «عمق سنج ساعتی ۱۵ سانت اینسایز 1340» و درجهبندی 0.02 میلیمتر معرفی میشود. بعضی فروشندگان در عنوان «۱۵ سانتی» و در کد مدل 1340-150 را کنار هم میآورند؛ این دو نمایش باید به همان ظرفیت واقعی اشاره کنند. برای سری 1341 نیز عبارت «عمقسنج ساعتی با میله گرد» یا «عمقسنج با نوار/میله گرد» به شکل ابزار اشاره دارد. در خرید اینترنتی، عکس پایه و نوک را با مشخصات مکتوب مقایسه کنید تا نوع مدل از روی ترجمههای ناهماهنگ اشتباه نشود.
سریهای 2341 و 2343 در این دسته مدلهای کوتاهبرد 0 تا 10 میلیمتر هستند و درجهبندی 0.01 میلیمتر و دقت اعلامشده ±0.017 میلیمتر دارند. این ابزارها با عمقسنجهای 150 تا 300 میلیمتری یکسان نیستند؛ ممکن است برای اندازهگیریهای کوچکتر، مقایسهای و شرایط تماس مشخص مناسب باشند. پایه از فولاد زنگنزن ساخته شده و نوع نوک در مدلهای مختلف فرق دارد. سری 2341 با نوک تیز و نوک توپی در نسخههای مشخص عرضه میشود؛ 2343 نیز با نسخههای نوکدار متفاوت در فهرست کالا دیده میشود. انتخاب شکل نوک باید از هندسه نقطه تماس و سطح قطعه تبعیت کند، نه از تصور کلی درباره نوک «دقیقتر».
نوک تیز میتواند در برخی شیارها یا نقاط محدود دسترسی بهتری بدهد، اما روی سطح نرم یا حساس ممکن است فرورفتگی ایجاد کند و تماس نامناسب روی سطح زبر داشته باشد. نوک توپی سطح تماس متفاوتی فراهم میکند، اما ممکن است برای کف شیار بسیار باریک قابل استفاده نباشد. در اندازهگیریهای کوتاهبرد، صفحه و صفر اولیه ابزار را با دقت بررسی کنید و از تماس جانبی یا خمکردن نوک پرهیز نمایید. پیش از سفارش مدل 2341 یا 2343، کد پسوند و نوع نوک را مکتوب تأیید کنید؛ نام کلی خانواده برای تشخیص آن کافی نیست.
سری 2342 ظرفیت اعلامشده 0 تا 300 میلیمتر دارد و تقسیمبندی آن 0.01 میلیمتر و دقت مشخصشده ±0.03 میلیمتر است. این مدل با پایه فولادی زنگنزن و مجموعه میلههای افزایشی عرضه میشود؛ طبق مشخصات موجود، میلههای 25، 50 و 75 میلیمتری هرکدام یک عدد و میلههای 100 میلیمتری دو عدد هستند. این اقلام اجازه میدهند طول کاری در وضعیتهای طراحیشده افزایش یابد، اما ترکیب و ترتیب مجاز باید با راهنمای سازنده هماهنگ باشد. پیش از خرید بررسی کنید همه رابطها در بستهبندی همان نسخه هستند و ظرفیت نهاییِ قابل استفاده با قطعه موردنظر همخوانی دارد.
کدهای 2341، 2342 و 2343 در جستوجوهای بازار ممکن است زیر عنوان کلی «عمقسنج ساعتی اینسایز» قرار گیرند، در حالی که کاربری و بازه یکسان ندارند. 2341/2343 مدلهای 10 میلیمتری با نوع نوک و ساختار خاصاند؛ 2342 ابزار 300 میلیمتری با میلههای افزایشی است؛ و 1340/1341 عمقسنجهای پایهدار با صفحه و ظرفیتهای رایج هستند. برای سئوی دقیق و تجربه خرید درست، عبارت ظرفیت و ویژگی اختصاصی را در کنار نام خانواده بیاورید: «عمقسنج ساعتی 10 میلیمتر»، «عمقسنج 300 میلیمتری با میله افزایشی» یا «عمقسنج با میله گرد». این عبارتها از وعده یکسانبودن ابزارهای متفاوت جلوگیری میکنند.
ابتدا پایه، نوک و سطح قطعه را از براده، گردوغبار و روغن پاک کنید. ابزار را روی یک سطح مرجع سالم یا صفحه تنظیم مناسب قرار دهید و صفر را طبق دستورالعمل مدل بررسی کنید. در صورت نیاز به تنظیم صفحه، عقربه را فقط با سازوکار طراحیشده برای این کار بچرخانید و به نوک اندازهگیر فشار جانبی وارد نکنید. سپس پایه را کامل روی قطعه بنشانید، ابزار را بدون لقزدن نگه دارید و میله را تا تماس آرام با کف ویژگی پایین ببرید. عدد را از صفحه بخوانید و در صورت اهمیت، اندازهگیری را چند بار با جایگذاری مجدد تکرار کنید.
برای شیار یا پله، پایه باید روی سطح بالایی ثابت بماند و نوک در نقطهای که نقشه بهعنوان مرجع تعیین کرده قرار گیرد. اگر کف شیار زاویهدار یا ناهموار است، یک نقطه تماس تصادفی را نماینده عمق کل ندانید؛ اندازه را در نقاط مختلف بررسی کنید و با تعریف هندسی نقشه تطبیق دهید. در سوراخ، نوک باید به کف مورد نظر برسد و با دیواره تماس نکند. اگر از سری 1341 با میله گرد یا از مدل نوکتیز استفاده میکنید، احتمال گیرکردن یا تماس مایل را کنترل کنید. اندازهگیری روی لبه پخدار یا پلیسهدار معمولاً عمق مؤثر را تغییر میدهد؛ در صورت امکان سطح را آمادهسازی کنید.
خطاهای رایج شامل قرارگیری کج پایه، صفرنکردن، خواندن عقربه از زاویه نامناسب، فشردن زیاد نوک، اندازهگیری روی براده، انتخاب نوک نامتناسب، و تکیه ابزار روی سطحی غیر از مبنای نقشه است. دمای قطعه و ابزار نیز در اندازههای دقیق اهمیت دارد؛ قطعه داغ را بلافاصله بعد از ماشینکاری اندازه نگیرید. اگر عددها با تکرار اندازهگیری تغییر زیادی دارند، قبل از ثبت نتیجه علت را بررسی کنید: سطح مرجع، نیروی تماس، لقی ابزار، تمیزی محل و وضعیت ساعت را بازبینی کنید. در صورت گیرکردن عقربه یا بازنگشتن به صفر، از ثبت اندازه بهعنوان نتیجه معتبر خودداری کنید.
عمقسنج را در جعبه محافظ نگه دارید و از برخورد صفحه عقربه یا میله با ابزارهای دیگر جلوگیری کنید. پس از کار، براده و آلودگی را با دستمال مناسب پاک کنید؛ ابزار را در محیط مرطوب و خورنده رها نکنید و از فروبردن ساعت یا مجموعه عقربه در مایع تمیزکننده بپرهیزید. پایه و میله را بدون اعمال نیروی کجکننده تمیز کنید. میله افزایشی را مطابق دستورالعمل ببندید و رزوه یا سطح اتصال را تمیز نگه دارید. اگر رابطها در محل نصب لق هستند یا محور میله با پایه همراستا نیست، نتیجه میتواند خطا داشته باشد.
تناوب کالیبراسیون وابسته به میزان استفاده، سابقه ضربه، حساسیت قطعه و الزامات نظام کیفیت شماست؛ یک فاصله زمانی ثابت برای همه ابزارها تجویز نمیشود. پس از افتادن ابزار، ضربه به ساعت، تعویض میله یا مشاهده تغییر در صفر و تکرارپذیری، کنترل را زودتر انجام دهید. برای اندازهگیریهای رسمی، از برنامه کالیبراسیون سازمان استفاده کنید و سوابق شناسه ابزار، تاریخ، شرایط اندازهگیری و مرجع را نگه دارید. کالیبراسیون جای استفاده صحیح را نمیگیرد، همانطور که ظاهر سالم ابزار نیز به تنهایی اثباتکننده دقت آن نیست.
قیمت عمقسنج ساعتی اینسایز با توجه به سری، ظرفیت، نوع پایه یا میله، شکل نوک، تعداد رابطها، وضعیت موجودی و خدمات فروشنده متفاوت است. مدل پایهدار 150 میلیمتری را با عمقسنج کوتاهبرد 10 میلیمتری یا ست 300 میلیمتری دارای میله افزایشی مقایسه قیمتی نکنید؛ هر کدام برای نوع سنجش متفاوتی ساخته شدهاند. عبارت جستوجوی «خرید عمق سنج ساعتی ۱۵ سانت» معمولاً به مدلی از خانواده 1340 اشاره دارد، اما کد 1340-150 را تأیید کنید. اگر به میله گرد نیاز دارید، 1341 و ظرفیت دقیق را صریحاً درج کنید.
هنگام استعلام از فروشگاه، کد محصول، بازه اندازهگیری، درجهبندی، دقت، نوع نوک و لوازم همراه را بخواهید. مشخص کنید قیمت شامل گواهی است یا فقط ابزار و جعبه تحویل میشود. نام «کالیبره» بدون مشخصکردن صادرکننده، دامنه و قابلیت ردیابی مدرک، برای کنترل کیفیت کافی نیست. برای اطمینان از ارسال نسخه درست، تصویر مدل و برچسب را پیش از ارسال دریافت کنید؛ بهویژه برای 2341 و 2343 که نوع نوک و کدهای زیرمدل اهمیت دارد و برای 2342 که تعداد میلههای افزایشی در بسته مهم است.
برای اندازهگیری عمق سوراخ، شیار، پله و اختلاف ارتفاع از یک سطح مرجع. پایه ابزار روی سطح مینشیند و حرکت نوک یا میله از روی صفحه عقربهای خوانده میشود.
هر دو برای اندازهگیری عمقاند، اما ساختار میله و سطح تماس آنها متفاوت است؛ سری 1341 با میله گرد معرفی میشود و 1340 در خانواده عمقسنجهای پایهدار قرار دارد. ظرفیت و دقت را از کد دقیق بررسی کنید.
خیر. درجهبندی بیانگر گام خواندن صفحه است؛ دقت مجاز پارامتر جداگانهای است که سازنده برای هر مدل اعلام میکند. معیار انتخاب باید هر دو، همراه با تلرانس قطعه باشد.
در این دسته مدلهایی از خانواده 1340 و 2342 با ظرفیت 300 میلیمتر وجود دارند، اما ساختار و لوازم آنها متفاوت است. هندسه قطعه و نیاز به رابطهای میلهای را مشخص و مشخصات کد کامل را مقایسه کنید.
بهتر بودن به نقطه تماس بستگی دارد. نوک تیز ممکن است به ناحیه محدود برسد، اما به سطح نرم آسیب بزند؛ نوک توپی تماس متفاوتی دارد و ممکن است در شیار باریک جا نشود. شکل کف و قطر دسترسی را ملاک قرار دهید.
طبق برنامه کیفیت سازمان و ریسک اندازهگیری؛ همچنین پس از ضربه، خرابی، تغییر صفر یا نتایج تکرارناپذیر. تناوب واحدی برای همه محیطها وجود ندارد.
اگر به عمقسنج پایهدار عمومی نیاز دارید، سری 1340 را بر اساس ظرفیت بررسی کنید؛ برای ساختار میله گرد و ظرفیتهای موجود، مدل 1341 را بسنجید؛ برای اندازههای کوتاه و نوکهای خاص، کد دقیق 2341 یا 2343 را انتخاب کنید؛ و برای اندازهگیری گسترده تا 300 میلیمتر همراه با میلههای رابط، مشخصات 2342 را بخوانید. نامهای «عمقسنج ساعتی»، «عمقسنج عقربهای» و «کولیس عمقسنج» در بازار به کار میروند، اما خرید درست با تطبیق کد، دامنه، دقت، پایه و نوع نوک انجام میشود. صفحه مدرج را صفر کنید، پایه را ثابت روی مرجع بنشانید و مطابق دستورالعمل سازنده اندازهگیری کنید تا ابزار با نیاز واقعی کنترل عمق شما سازگار باشد.





