تراز دیجیتال

تراز دیجیتال و شیب‌سنج دیجیتال مقدار زاویه یا شیب سطح را به‌صورت عددی نمایش می‌دهند. این گروه برای نصب و تنظیم ماشین‌آلات، کنترل شیب لوله و مسیر، ترازکردن سازه و بررسی قائم یا افقی بودن سطح کاربرد دارد. محصولات INSIZE این دسته از تراز دیجیتال دو‌محوره و ژیروسکوپی تا ترازهای مغناطیسی 360 درجه و مدل‌های دارای بلوتوث را شامل می‌شوند. در بازار ایران عبارت‌های «تراز دیجیتال»، «شیب‌سنج دیجیتال»، «تراز زاویه‌سنج»، «تراز مغناطیسی دیجیتال» و «تراز بلوتوث‌دار» رایج‌اند. این نام‌ها را با کاربرد و کد دقیق مدل کامل کنید: ISE-2DT، 2199-1/1WL، 2175، 2179، 2198-2، 2170-1/1A و 4910/4910-WL از نظر بازه، دقت، مقاومت محیطی، اتصال و شیوه قرائت یکسان نیستند.

تراز دیجیتال و شیب‌سنج چه تفاوتی دارند؟

تراز دیجیتال معمولاً برای تعیین افقی یا قائم بودن یک سطح و نمایش انحراف از حالت مرجع استفاده می‌شود. شیب‌سنج مقدار زاویه یا شیب را در دامنه بزرگ‌تر نشان می‌دهد و بعضی مدل‌ها می‌توانند حول چهار جهت 90 درجه بچرخند. در بسیاری از ابزارهای این دسته هر دو کارکرد با هم ترکیب شده‌اند؛ به همین دلیل یک محصول ممکن است با نام «تراز و شیب‌سنج دیجیتال» فروخته شود. بااین‌حال، بازه ±30 درجه یک مدل با دامنه 0 تا 360 درجه قابل‌مقایسه مستقیم نیست. زاویه، درصد شیب و میلی‌متر بر متر نیز واحدهای متفاوتی هستند و باید تبدیلشان با آگاهی انجام شود.

ویژگی‌هایی مثل کف مغناطیسی، شیار V، آلارم صفر و 90 درجه، HOLD، حالت نسبی (ZERO) و چرخش خودکار نمایشگر، روی سهولت استفاده اثر می‌گذارند. بلوتوث تنها در مدل‌های مشخص وجود دارد و انتقال داده در محیط واقعی به فاصله، مانع و تداخل وابسته است. تراز دیجیتال جایگزین تراز لیزری برای انتقال خط در فضا یا جایگزین تجهیزات نقشه‌برداری نیست؛ هر ابزار برای روش اندازه‌گیری خودش طراحی شده است. پیش از خرید به دقت، وضوح، واحد، دامنه، حفاظت محیطی و نوع مرجع توجه کنید.

ISE-2DT؛ تراز دیجیتال دو محوره با صفحه رنگی

ISE-2DT در این دسته یک تراز دیجیتال با اندازه‌گیری محورهای X و Y است. صفحه LCD رنگی و پنل لمسی دارد و کاربر می‌تواند حدود هشدار را تنظیم کند تا نمایشگر در صورت قرارگیری یا خارج‌شدن از محدوده، وضعیت را با رنگ‌های مختلف نشان دهد. محدوده اندازه‌گیری اعلام‌شده ±30 درجه است؛ دقت در بازه صفر تا 3 درجه ±0.03 درجه و در بازه بیشتر از 3 درجه ±0.05 درجه درج شده است. وضوح‌های قابل انتخاب شامل 0.01 و 0.1 درجه و 0.1 میلی‌متر بر متر است. این مدل باتری قابل شارژ دارد و کابل USB در اقلام استاندارد اعلام شده است؛ نرم‌افزار ISE-2DT به‌عنوان لوازم جانبی اختیاری فهرست شده، پس همراه بودن آن را هنگام سفارش تأیید کنید.

این مدل برای کاربرانی مناسب است که بازه محدود اما قرائت چندمحوره و نمایشگر لمسی می‌خواهند. اگر زاویه در حد نزدیک صفر کنترل می‌شود، دقت اعلام‌شده بازه صفر تا 3 درجه را در نظر بگیرید؛ مقدار خطا در بازه‌های دیگر متفاوت است. وضوح 0.01 درجه کوچک‌ترین پله نمایش است و به معنی دقت ±0.01 درجه نیست. صفحه لمسی و رنگی استفاده را آسان می‌کند، اما در محیط روغنی، دستکش‌دار یا پر از ذرات باید امکان کار با نمایشگر را بررسی کنید. قبل از اندازه‌گیری نوع واحد و محور فعال را کنترل کنید.

2199-1 و 2199-1WL؛ تراز دو‌محوره و زاویه‌سنج ژیروسکوپی

2199 مجموعه‌ای چندکاره است: حالت تراز تک‌محوره با چهار جهت 90 درجه، حالت تراز دو‌محوره تا ±40 درجه و حالت زاویه‌سنج ژیروسکوپی 360 درجه دارد. کد 2199-1WL نسخه دارای بلوتوث است؛ مشخصات رسمی برای 2199-1 اتصال بلوتوث را «ندارد» و برای 2199-1WL «دارد» ثبت می‌کند. وضوح در حالت‌های زاویه‌ای 0.01 یا 0.1 درجه است. دقت بسته به زاویه تغییر می‌کند: در بخش‌های نزدیک صفر و 90 درجه مقدارهای بهتر از بازه میانی گزارش شده‌اند؛ در حالت ژیروسکوپ نیز مشخصه جداگانه ±0.5 درجه آمده است. کد WL را اگر انتقال داده لازم دارید حتماً در استعلام ذکر کنید.

ویژگی ژیروسکوپی اجازه می‌دهد زاویه بین دو صفحه را در جهت‌های مختلف بسنجید، در حالی‌که حالت تراز دو‌محوره انحراف را در دو راستای عمود نمایش می‌دهد. این دو قابلیت را با یک اندازه‌گیری ساده تک‌محوره یکی نگیرید. ابزار دکمه‌های روشن/خاموش، صفرکردن، نگه‌داشتن قرائت و در مدل 2199-1 دکمه شروع اندازه‌گیری زاویه دارد. کف مغناطیسی و سطوح V شکل امکان تماس با برخی سطوح فلزی یا شفت را فراهم می‌کند؛ چسبندگی مغناطیسی، جایگزین مهار ایمن در موقعیت خطرناک نیست. نسخه WL از باتری داخلی/شارژ USB پشتیبانی می‌کند؛ جزئیات شارژ و مدت کار را از راهنمای همراه کنترل کنید.

2175-360؛ تراز و شیب‌سنج 360 درجه با حفاظت IP67

2175-360 دامنه 0 تا 360 درجه را در چهار ربع 90 درجه پوشش می‌دهد. وضوح آن 0.05 درجه یا معادل اعلام‌شده 0.873 میلی‌متر بر متر است. دقت در صفر درجه ±0.05 درجه و در سایر نقاط ±0.1 درجه درج شده است. بدنه آلومینیومی، درپوش انتهایی ضربه‌گیر، کف مغناطیسی و شیار V برای قرارگیری روی شفت از ویژگی‌های محصول‌اند. درجه حفاظت IP67 در مشخصات رسمی آمده و برای محیط‌های گردوغباردار یا تماس با آب طبق حدود تعریف‌شده IP67 کاربرد دارد؛ این مشخصه را با تحمل هرگونه ماده شیمیایی، بخار یا فشار نامحدود اشتباه نگیرید.

2175 برای سنجش شیب در چهار جهت، سطح مغناطیسی و استفاده کارگاهی طراحی شده است. نمایشگر پس‌زمینه‌دار، آلارم صوتی در موقعیت‌های صفر و 90 درجه، حالت مطلق و نسبی، HOLD و انتخاب واحد از امکانات اعلام‌شده‌اند. سه باتری AAA و خاموشی خودکار برای آن ذکر شده است. پیش از خرید، مطمئن شوید وضوح 0.05 درجه برای کارتان کافی است؛ اگر قرائت بسیار ریز شیب در نزدیک صفر لازم دارید، تراز الکترونیکی حساس‌تر ممکن است مناسب‌تر باشد. حفاظت IP67 هم به‌تنهایی دقت اندازه‌گیری را تعیین نمی‌کند.

2179-360؛ بدنه باریک‌تر با درجه حفاظت IP54

2179-360 نیز دامنه 0 تا 360 درجه (چهار ربع 90 درجه) دارد و وضوح آن 0.05 درجه، 1 میلی‌متر بر متر یا 0.125 اینچ بر فوت درج شده است. دقت در صفر و 90 درجه ±0.1 درجه و در سایر زاویه‌ها ±0.2 درجه است. فریم آلومینیومی، کف مغناطیسی با شیار V و درجه حفاظت IP54 برای این مدل ذکر شده است. بنابراین 2179-360 از نظر مقاومت محیطی هم‌رده IP67 مدل 2175 نیست؛ IP54 حفاظت محدودی در برابر گردوغبار و پاشش آب ارائه می‌کند و برای غوطه‌وری طراحی نشده است.

این دستگاه دو باتری AAA دارد و قابلیت روشن/خاموش، اندازه‌گیری مطلق و نسبی، نگه‌داشتن عدد، آلارم، تغییر واحد و نور پس‌زمینه را فراهم می‌کند. سطح مرجع صفر به‌صورت داخلی نگهداری می‌شود و طبق توضیح سازنده با تعویض باتری نیازی به صفرکردن دوباره نیست. پیش از انتخاب میان 2175 و 2179، به دقت اعلام‌شده، درجه حفاظت، اندازه ابزار و نیاز محیط کار توجه کنید؛ ظاهر مشابه یا دامنه 360 درجه دلیل بر یکی‌بودن مشخصات نیست.

2198-2؛ تراز دیجیتال شیب‌سنج بلوتوث‌دار

2198-2 تراز و شیب‌سنج دیجیتال دارای بلوتوث داخلی است و دامنه 4×90 درجه دارد. دقت در صفر و 90 درجه ±0.1 درجه و در سایر نقاط ±0.2 درجه، و وضوح 0.1 درجه (معادل 1.745 میلی‌متر بر متر) اعلام شده است. فریم آلومینیومی، کف مغناطیسی و نمایشگر چرخان در جهت برعکس‌شدن ابزار از ویژگی‌های آن هستند. اتصال بی‌سیم برای خواندن یا انتقال داده به دستگاه سازگار در نظر گرفته شده است؛ اگر کار اصلی فقط ترازکردن فوری است و انتقال داده لازم نیست، مدل بدون بلوتوث ممکن است انتخاب ساده‌تری باشد.

قبل از استفاده از بلوتوث، دستگاه مقصد و نرم‌افزار را جفت کنید و داده ارسالی را با نمایشگر خود ابزار مقایسه کنید. در محیط دارای موانع فلزی فاصله ارتباط ممکن است کمتر از مقدار اسمی باشد. قابلیت انتقال داده، جایگزین ثبت شناسه محل، جهت و واحد نیست؛ قرائت را با محل اندازه‌گیری‌اش مستند کنید.

2170-1/1A؛ مدل‌های چندحالته با اختلاف دامنه

خانواده 2170-1/1A در داده محصولات دو نسخه با دامنه‌های متفاوت نشان می‌دهد: نسخه‌ای با چهار جهت 90 درجه و نسخه‌ای که می‌تواند بین 4×90 و 2×180 درجه تغییر حالت دهد. دقت نسخه‌ها نیز به حالت و موقعیت وابسته است و برای صفر و 90 درجه با زاویه‌های دیگر تفاوت دارد. وضوح 0.1 درجه یا معادل 1.745 میلی‌متر بر متر در اطلاعات درج شده است. هر دو در گروه تراز و شیب‌سنج دیجیتال‌اند و مشخصاتی مانند قاب آلومینیومی، کف مغناطیسی، نمایشگر برگردان‌پذیر و سطح مرجع داخلی برای خانواده فهرست شده‌اند.

کد کامل نسخه را پیش از سفارش مشخص کنید؛ 2170-1 و 2170-1A را تنها براساس نام پایه یکی فرض نکنید. اگر قطعه باید در دو جهت مخالف اندازه‌گیری شود، حالت 2×180 می‌تواند اهمیت داشته باشد. دامنه‌های مختلف برای کارهای متفاوت طراحی شده‌اند؛ تراز 360 درجه برای سنجش شیب حول چهار وضعیت معمول مناسب است، در حالی که حالت دوگانه 180 درجه چیدمان قرائت متفاوتی دارد. قبل از ثبت نتیجه، حالت دستگاه و واحد را بررسی کنید.

4910 و 4910-WL؛ تراز دیجیتال با ویال‌های طولی و عرضی

4910 یک تراز دیجیتال و شیب‌سنج 0 تا 360 درجه است که علاوه بر نمایشگر دیجیتال، ویال‌های حبابی طولی و عرضی دارد. این ترکیب برای کنترل سریع دستی و قرائت عددی در یک بدنه فراهم شده است. دقت زاویه‌ای اعلام‌شده در صفر و 90 درجه ±0.1 درجه و در نقاط دیگر ±0.2 درجه است؛ وضوح زاویه در بخش‌های مختلف 0.05 یا 0.1 درجه گزارش شده است. کف مغناطیسی، فریم آلومینیومی، نگهداری مرجع سطح در تراشه و عدم نیاز به صفرکردن پس از تعویض باتری در توضیحات محصول آمده است.

4910-WL نسخه دارای بلوتوث داخلی از این خانواده است و امکان ارسال قرائت را فراهم می‌کند. اگر به اتصال نیاز ندارید، 4910 معمولی را با توجه به قیمت و امکانات مقایسه کنید. تفاوت ویال‌های حبابی با حسگر دیجیتال را در کاربری در نظر بگیرید: ویال برای کنترل چشمی سریع است و صفحه دیجیتال مقدار عددی می‌دهد. هر دو نیازمند تماس صحیح ابزار با سطح‌اند؛ وجود دو روش قرائت، خطای ناشی از سطح کثیف یا بدنه لق را حذف نمی‌کند.

مقایسه کاربردی مدل‌ها

• برای نمایش لمسی دو محور در بازه ±30 درجه، ISE-2DT را با دقت بازه‌ای و نرم‌افزار اختیاری بررسی کنید.
• برای اندازه‌گیری زاویه بین صفحات در جهت‌های مختلف و حالت ژیروسکوپی، 2199-1 را ببینید؛ برای Bluetooth، نسخه 2199-1WL را انتخاب کنید.
• برای دامنه 360 درجه با حفاظت بالاتر IP67، 2175-360 را بررسی کنید؛ 2179-360 با IP54 و دقت متفاوت است.
• برای ارتباط Bluetooth در تراز 4×90 درجه، 2198-2 یا 4910-WL را بر اساس وضوح، بدنه و ویال‌ها مقایسه کنید.
• برای قرائت دیجیتال همراه ویال حبابی طولی و عرضی، 4910 را در نظر بگیرید.
• برای تنظیم بین دامنه 4×90 و 2×180 درجه، variant دقیق 2170-1/1A را تأیید کنید.

این فهرست جای بررسی دیتاشیت همان کد را نمی‌گیرد. مدل‌ها در وضوح، دقت، محدوده، حفاظت IP، باتری، وجود بلوتوث و ویژگی کف متفاوت‌اند. اگر ابزار باید در تماس با شفت استفاده شود، شیار V و ابعاد آن را ببینید؛ اگر روی سطح تخت قرار می‌گیرد، تماس کف را بررسی کنید. برای اتصال بلوتوث، نسخه دارای WL را با نسخه بی‌سیم‌ندار اشتباه نگیرید. برای استفاده در محیط مرطوب، سطح حفاظت را دقیق بخوانید.

روش درست اندازه‌گیری شیب

1. کف ابزار و سطح قطعه را تمیز کنید و تراز را در محیط کار برای پایدارشدن دما قرار دهید.
2. واحد و حالت اندازه‌گیری را انتخاب کنید: درجه، میلی‌متر بر متر یا درصد، و حالت مطلق یا نسبی.
3. تراز را روی سطح یا شفت با تماس کامل و جهت محور معلوم بگذارید؛ آهنربا را تنها در صورت سازگاری سطح به‌کار ببرید.
4. پس از پایدارشدن نمایشگر قرائت را بخوانید؛ در صورت نیاز HOLD را فعال و عدد را همراه محل و جهت ثبت کنید.
5. برای بررسی دو راستا، ابزار را در دو جهت عمود قرار دهید یا از مدل دو‌محوره استفاده کنید.
6. برای اندازه‌گیری حساس، با چرخاندن ابزار یا مرجع مستقل، تکرارپذیری و صحت صفر را بررسی کنید.
7. در مدل بلوتوث‌دار، داده منتقل‌شده را با نمایشگر تطبیق دهید و اتصال را در محیط واقعی کنترل کنید.

واحد mm/m مقدار تغییر ارتفاع بر حسب میلی‌متر در طول یک متر را بیان می‌کند و با درجه زاویه یکسان نیست. اگر باید شیب را به واحد دیگری تبدیل کنید، از رابطه هندسی یا جدول سازنده استفاده کنید و گردکردن را متناسب با دقت واقعی انجام دهید. در کنترل یک سطح بزرگ، یک نقطه به‌تنهایی وضعیت کل سطح را نشان نمی‌دهد؛ مسیر و نقاط اندازه‌گیری باید تعریف شوند. سطح مرجع، لرزش دستگاه و دمای ابزار می‌توانند قرائت را تغییر دهند.

مراقبت و محدودیت‌ها

ابزار را از ضربه و افتادن محافظت کنید، به‌خصوص وقتی کف مغناطیسی یا نمایشگر حساس دارد. پس از استفاده، سطح تماس را تمیز و خشک کنید و برای مدل باتری‌خور از نوع باتری توصیه‌شده استفاده کنید. IP54 و IP67 دو سطح متفاوت‌اند؛ هیچ‌یک مجوز غوطه‌وری یا تماس با مواد شیمیایی نیست مگر سازنده صراحتاً آن را تأیید کرده باشد. برای ابزار شارژی مانند ISE-2DT، کابل و روش شارژ مجاز را رعایت کنید. در صورت نمایش خطای غیرعادی پس از ضربه، اندازه‌گیری حساس را متوقف و ابزار را بررسی کنید.

دقت کاتالوگی، دقت تضمین‌شده کل فرآیند نیست. اگر ابزار در کنترل کیفیت یا پذیرش ماشین‌آلات استفاده می‌شود، گواهی، کالیبراسیون دوره‌ای، روش کنترل صفر و شرایط محیط را مشخص کنید. برنامه بلوتوثی یا صفحه رنگی، جایگزین صحه‌گذاری نیست. داده را با کد ابزار و تاریخ ثبت کنید و در صورت نیاز، وضعیت باتری و اتصال را نیز یادداشت نمایید.

نام‌های رایج بازار ایران و راهنمای جست‌وجو

برای جست‌وجوی خرید، عبارات «تراز دیجیتال اینسایز»، «شیب‌سنج دیجیتال 360 درجه»، «تراز زاویه‌سنج مغناطیسی»، «تراز بلوتوث‌دار»، «تراز دو محوره» و «تراز ژیروسکوپی» استفاده می‌شوند. افزودن کد محصول نتیجه را دقیق می‌کند: «2175-360»، «2179-360»، «2198-2»، «2199-1WL»، «ISE-2DT» یا «4910-WL». عبارت «متر دیجیتال سطح و ژیروسکوپ» ترجمه نام 2199 است، اما برای کاربر فارسی‌زبان عنوان «تراز دیجیتال دو‌محوره و زاویه‌سنج ژیروسکوپی» روشن‌تر است. در صفحه محصول، درجه حفاظت و اتصال را فقط اگر در دیتاشیت همان کد آمده باشد در عنوان درج کنید.

پرسش‌های متداول

کدام مدل 360 درجه اندازه می‌گیرد؟

2175-360، 2179-360، 2198-2، 2170 و 4910 دامنه‌های 4×90 درجه دارند؛ 2199 علاوه بر حالت‌های تراز، حالت زاویه‌سنج ژیروسکوپی 360 درجه دارد. جزئیات حالت و دقت هر مدل متفاوت است.

کدام مدل ضدآب‌تر است؟

برای 2175 درجه IP67 و برای 2179 درجه IP54 ثبت شده است. این دو قابل‌جایگزینی نیستند؛ دستورالعمل محدودیت تماس با آب را رعایت کنید.

آیا Bluetooth در همه مدل‌ها وجود دارد؟

خیر. 2199-1WL، 2198-2، 4910-WL از نسخه‌های بی‌سیم‌اند؛ 2199-1 و 4910 معمولی اتصال Bluetooth ندارند. پسوند و مشخصات کد دقیق را کنترل کنید.

تراز دیجیتال چه فرقی با تراز حبابی دارد؟

تراز دیجیتال مقدار عددی و گاهی واحدها و آلارم ارائه می‌کند؛ تراز حبابی موقعیت را به‌صورت چشمی نشان می‌دهد. برخی مدل‌های 4910 هر دو نوع قرائت را ترکیب می‌کنند.

وضوح 0.05 درجه یعنی خطا هم 0.05 درجه است؟

خیر. وضوح پله نمایش است و دقت باید جدا از آن خوانده شود. دقت بعضی مدل‌ها با زاویه یا محدوده اندازه‌گیری تغییر می‌کند.

خرید تراز دیجیتال INSIZE از ابر ابزار

برای انتخاب، ابتدا مشخص کنید سطح افقی یا قائم را می‌سنجید، به دامنه 360 درجه نیاز دارید یا محدوده محدود، قرائت دو‌محوره لازم است یا نه، اتصال داده می‌خواهید یا فقط نمایشگر، و ابزار در چه محیطی استفاده خواهد شد. سپس کد دقیق، وضوح، دقت، درجه حفاظت، نوع کف، منبع تغذیه و لوازم همراه را تطبیق دهید. قیمت و موجودی مدل‌های تخصصی ممکن است تغییر کند؛ پیش از سفارش، کد و variant را با فروشنده تأیید کنید. برای کاربردهای صنعتی حساس درباره گواهی و کالیبراسیون پیش از ثبت نهایی استعلام بگیرید.

منابع رسمی سازنده برای بررسی مشخصات شامل [تراز 2179-360](https://www.insize.com/digitallevels/2179.html)، [خانواده 2199-1/1WL](https://www.insize.com/digitallevels/2199.html) و [دفترچه راهنمای 2199](https://m.insize.com/upfiles/sms/MN-2199-E%20V1.pdf) است. در بازار ایران نیز عنوان‌های «تراز دیجیتال» و «شیب‌سنج دیجیتال» در صفحات فروش ابزار به کار می‌روند؛ برای نمونه [فهرست ترازهای پارتینه](https://partineh.com/category/level) این نام‌گذاری‌ها را نشان می‌دهد. کد مدل و دیتاشیت را معیار نهایی تطبیق قرار دهید.