ناموجوددر حال بارگذاری صفحه
ناموجود
ناموجود
ناموجود
ناموجوداندازهگیری قطر داخل سوراخ همیشه با یک ابزار مستقیم‌خوان انجام نمی‌شود. گاهی دهانه باریک است، سوراخ عمیق است، شیار یا پله اجازه ورود فک کولیس را نمی‌دهد، یا لازم است اندازه در چند ارتفاع از قطعه کنترل شود. در چنین شرایطی گیج تلسکوپی و بورگیج سوراخ کوچک می‌توانند اندازه داخلی را به سطحی قابل‌اندازه‌گیری منتقل کنند. این ابزارها مقدار قطر را روی نمایشگر یا صفحه مدرج نشان نمی‌دهند؛ سر اندازه‌گیر پس از تماس با دیواره در موقعیت تنظیم‌شده باقی می‌ماند، سپس ابزار خارج می‌شود و فاصله بین سطوح آن با میکرومتر خارجی یا در شرایط مناسب با کولیس اندازه‌گیری می‌شود. همین نکته، تفاوت اصلی این گروه با بورگیج ساعت‌دار و میکرومتر داخل‌سنج است.
در این دسته سه خانواده محصول دیده می‌شود: ست گیج تلسکوپی 4206 با شش اندازه‌گیر و پوشش کلی 8 تا 150 میلی‌متر، گیج‌های دسته‌بلند 4209 برای دسترسی به سوراخ‌های عمیق و شیارها، و ست چهارعددی بورگیج سوراخ کوچک 4208 با پوشش 3 تا 13 میلی‌متر. انتخاب میان آن‌ها را باید بر مبنای قطر واقعی، عمق دسترسی، شکل سوراخ، فضای حرکت دست و وسیله‌ای که برای خواندن اندازه در اختیار دارید انجام داد؛ صرف شباهت نام «بورگیج» یا «گیج داخل‌سنج» تضمین نمی‌کند ابزار برای هر کاربرد داخلی مناسب باشد.
گیج تلسکوپی یا تلسکوپ‌گیج، یک اندازه‌گیر مکانیکیِ انتقالی است. بازوها یا پین‌های متحرک آن درون سوراخ جمع می‌شوند، ابزار تا عمق موردنظر وارد قطعه می‌شود و با آزادکردن کنترل‌شده، نوک‌های اندازه‌گیر به دو سوی دیواره داخلی می‌رسند. پس از تنظیم و قفل‌کردن، گیج با حرکت آرام و زاویه مناسب از سوراخ بیرون می‌آید. سپس کاربر با میکرومتر خارجی فاصله میان دو سر تماس را می‌سنجد. نتیجه، قطر داخلی در همان مقطع و در راستای اندازه‌گیری است؛ نه قطر اسمی قطعه و نه یک عدد خودکار روی خود گیج.
به همین علت، کیفیت نتیجه فقط به کیفیت ساخت گیج وابسته نیست. انتخاب میکرومتر متناسب با بازه، پاکیزگی سطح، حذف پلیسه، نیروی قفل‌کردن، پیدا کردن بیشترین اندازه در حرکت آرام و تکرار اندازه‌گیری همگی اثرگذارند. برای کنترل‌های حساس، کاربر باید روش خود را با استاندارد داخلی کارگاه هماهنگ کند، ابزار مرجع را کالیبره نگه دارد و نتیجه را با تلرانس نقشه مقایسه کند. اگر اپراتور انتظار دارد ابزار عدد را مستقیم و با دقتی تضمین‌شده نمایش دهد، باید به‌جای گیج انتقالی سراغ ابزار مستقیم‌خوان و متناسب با قطر و تلرانس برود.
| مدل | ساختار و دامنه اعلام‌شده | کاربرد شاخص | نکته انتخاب |
|---|---|---|---|
| 4206-1 | ست ۶ عددی، 8 تا 150 میلی‌متر | اندازه‌گیری انتقالی سوراخ و عرض شیار در بازه‌های گوناگون | محدوده هر گیج با گیج بعدی هم‌پوشانی دارد؛ ابزار مناسب را از روی اندازه مورد انتظار انتخاب کنید. |
| 4209-1 تا 4209-6 | گیج تلسکوپی دسته‌بلند، طول دسته 300 میلی‌متر؛ بازه‌های 8 تا 150 میلی‌متر | سوراخ عمیق، محل دور از لبه و شیارهایی که دسترسی مستقیم دشوار است | طول دسته امکان دسترسی را بیشتر می‌کند، اما به معنی اندازه‌گیری عمق نامحدود یا نمایش مستقیم عدد نیست. |
| 4208-1 | ست ۴ عددی، 3 تا 13 میلی‌متر | سوراخ‌های کوچک، شیار باریک و بعضی شیارهای داخلی | هر سر بازه محدود دارد؛ قطر را با میکرومتر مناسب اندازه بگیرید و پیش از سفارش بازه را کنترل کنید. |
این جدول برای غربال اولیه است، نه جایگزین کاتالوگ و بررسی مدل دقیق. در صفحه هر محصول، شماره مدل و مشخصات ارائه‌شده را کنترل کنید؛ عنوان کلی مجموعه ممکن است چند قطعه با دامنه‌های مجزا را زیر یک کد فروشگاهی نشان دهد. در سفارش صنعتی، مدل درج‌شده روی جعبه، کد کامل سازنده، تعداد قطعات و بازه هر قطعه را با پیش‌فاکتور تطبیق دهید.
ست 4206-1 برای کاربری طراحی شده که در اندازه‌گیری‌های متنوع با قطر داخلی و شیار روبه‌رو است و ترجیح می‌دهد مجموعه‌ای از اندازه‌گیرهای انتقالی با بازه‌های مختلف در دسترس داشته باشد. اطلاعات سازنده برای این ست، بازه کلی 8 تا 150 میلی‌متر و شش قطعه را ذکر می‌کند. تقسیم‌بندی اعلام‌شده چنین است: 8 تا 12.7، 12.7 تا 19، 19 تا 32، 32 تا 54، 54 تا 90 و 90 تا 150 میلی‌متر. به‌دلیل نزدیک‌بودن مرز بعضی بازه‌ها، پیش از انتخاب قطعه به محدوده واقعی قطر و روش قرارگیری آن در سوراخ توجه کنید.
کاربر ابتدا گیجی را انتخاب می‌کند که بازه‌اش قطر مورد انتظار را پوشش دهد. پیچ قفل را آزاد می‌کند، سرهای متحرک را جمع می‌کند و ابزار را بدون ضربه به عمق موردنظر می‌رساند. سپس با کنترل پیچ، سرها را آن‌قدر باز می‌کند که تماس ملایم و یکنواخت با دیواره برقرار شود. قفل‌کردن باید فقط به اندازه نگهداری تنظیم باشد؛ فشار بیش از حد نه دقت را بهتر می‌کند و نه اندازه واقعی قطعه را نشان می‌دهد و ممکن است به مکانیزم آسیب بزند. بعد گیج را با حرکت آرام بیرون می‌آورد و فاصله سرها را با میکرومتر می‌سنجد.
برای پیدا کردن قطر واقعی، صرفاً یک بار اندازه‌گرفتن در یک راستا کافی نیست. سوراخ ممکن است بیضی، مخروطی، پله‌دار یا دارای تغییر قطر در طول باشد. در صورت نیاز، اندازه را در دو راستای عمود بر هم و در چند ارتفاع ثبت کنید. این کار کمک می‌کند بیضی‌شدن یا تغییر قطر از یک اندازه‌گیری اتفاقی پنهان نماند. همچنین اگر یک سر گیج هنگام خروج به دیواره گیر می‌کند یا به لبه برخورد می‌کند، تنظیم و مسیر حرکت را بازبینی کنید؛ بیرون‌کشیدن با زور می‌تواند سر را جابه‌جا کرده و خواندن نادرست ایجاد کند.
مدل‌های 4209 برای موقعیتی هستند که محل اندازه‌گیری از دهانه دورتر است یا دست و ابزار کوتاه به‌راحتی به آن نمی‌رسد. در اطلاعات کاتالوگی، طول دسته 300 میلی‌متر و شش بازه ذکر شده است: 8 تا 12.7، 12.7 تا 19، 19 تا 32، 32 تا 54، 54 تا 90 و 90 تا 150 میلی‌متر. این خانواده نیز تلسکوپی و انتقالی است: سر اندازه‌گیر داخل سوراخ تنظیم می‌شود و برای خواندن قطر، فاصله بین سطوح تماس باید پس از بیرون‌آوردن اندازه‌گیری شود.
دسته‌بلند بودن برای دسترسی مفید است اما به تنهایی مشخص نمی‌کند هر سوراخ با هر عمقی قابل‌اندازه‌گیری است. قطر دهانه، شکل قطعه، وجود پله یا مانع، راستای ورود و امکان بیرون‌آوردن ابزار با سر تنظیم‌شده باید بررسی شوند. در سوراخ بن‌بست نیز به فاصله کف سوراخ تا مقطع اندازه‌گیری توجه کنید تا سر گیج به کف تکیه نکند. اگر نقشه عمق مشخصی را برای کنترل قطر تعیین کرده است، موقعیت تماس را از همان مبنا اندازه بگیرید و در گزارش ثبت کنید.
در انتخاب بین 4206 و 4209 پرسش کلیدی «چقدر عمق دسترسی لازم دارم؟» است، نه صرفاً «کدام بازه بزرگ‌تر است؟». اگر اندازه‌گیری نزدیک دهانه انجام می‌شود، ست معمولی 4206 ممکن است کافی باشد. اگر لازم است سر اندازه‌گیر به قسمت دورتر برسد یا دسترسی مستقیم دشوار است، دسته‌بلند 4209 را بررسی کنید. البته برای کار تکراری با تلرانس تنگ، ابزارهای مستقیم‌خوان یا سیستم اندازه‌گیری اختصاصی ممکن است سریع‌تر و کم‌وابسته‌تر به مهارت اپراتور باشند.
ست 4208-1 شامل چهار گیج برای بازه کلی 3 تا 13 میلی‌متر است. دامنه‌های اعلام‌شده برای قطعات مجموعه عبارت‌اند از 3 تا 5، 5 تا 7.5، 7.5 تا 10 و 10 تا 13 میلی‌متر. سازنده کاربرد آن را برای سوراخ‌های کوچک، شیارها و شیارهای باریک ذکر می‌کند. فرم ابزار و اندازه سرها برای دسترسی به فضاهایی مناسب است که ابزار بزرگ‌تر یا فک کولیس ممکن است به‌خوبی در آن قرار نگیرد. با این حال، نام «بورگیج کوچک» به معنی خواندن مستقیم قطر یا اندازه‌گیری همه سوراخ‌های کوچک نیست.
برای انتخاب، محدوده قطر واقعی را پیش از کار تخمین بزنید و گیجی را بردارید که بازه‌اش آن اندازه را پوشش می‌دهد. بدنه را صاف وارد سوراخ کنید؛ تماس باید در مقطع موردنظر باشد، نه روی پخ ورودی یا پلیسه. پیچ تنظیم را با نیروی یکنواخت حرکت دهید، سپس گیج را خارج کرده و فاصله سرها را با میکرومتر خارجی با بازه مناسب بخوانید. برای سوراخ نزدیک حد پایین مجموعه یا شکافی باریک، ابعاد خود سر اندازه‌گیر و امکان چرخش ابزار را نیز بررسی کنید. اگر سر در قطعه به‌سختی حرکت می‌کند، آن را با فشار بیشتر نچرخانید؛ ابزار و روش را دوباره انتخاب کنید.
باید به تفاوت «حداقل اندازه قابل دسترسی» با «دقت اندازه‌گیری» توجه داشت. مشخص‌شدن بازه 3 تا 13 میلی‌متر به‌تنهایی عددی درباره خطای مجاز، تفکیک‌پذیری سامانه یا عدم‌قطعیت نهایی نمی‌دهد. دقت حاصل تابع گیج انتقالی، میکرومتر خواندن، تکرارپذیری کاربر، تمیزی قطعه، دما و روش اندازه‌گیری است. چون در اطلاعاتی که برای این دسته بررسی شد عدد دقت مستقل و قابل استناد برای نتیجه نهایی این ترکیب ابزارها درج نشده، نباید برای 4208 یا 4206 دقتی حدس زد یا وعده داد. برای کنترل کیفی رسمی، مشخصات سازنده و برنامه کالیبراسیون ابزار مرجع را ملاک قرار دهید.
گیج تلسکوپی قطر را منتقل می‌کند و خواندن جداگانه می‌خواهد. برای مجموعه‌ای از قطرها و کاربردهایی که اپراتور روش را بلد است، راه‌حل اقتصادی و انعطاف‌پذیری است؛ ولی نتیجه به مهارت انتخاب نقطه تماس و خواندن میکرومتر وابستگی بیشتری دارد. بورگیج ساعت‌دار معمولاً نسبت به اندازه تنظیم‌شده، انحراف را روی ساعت نشان می‌دهد و برای مقایسه قطر با یک مرجع یا بررسی تغییرات اندازه در طول سوراخ کاربرد دارد؛ اما برای مقدار مطلق، تنظیم اولیه و مرجع مناسب لازم است. میکرومتر داخل‌سنج متناسب با طراحی‌اش می‌تواند اندازه داخلی را مستقیم‌تر بخواند، ولی بازه، شکل سر اندازه‌گیر، عمق و هندسه تماس باید با قطعه سازگار باشد.
برای قطرهای بسیار کوچک، بورگیج کوچک 4208 را با میکرومتر داخل‌سنج اشتباه نگیرید. مدل 4208 یک مجموعه ابزار انتقالی است، نه میکرومتر دیجیتال و نه دستگاه دارای نمایشگر. همچنین 4206 و 4209 جایگزین خودکار هر نوع بورگیج سه‌نقطه‌ای، ساعت‌دار یا دستگاه سنجش سوراخ نیستند. اگر نیاز به کنترل سریع خط تولید، ثبت عدد بدون محاسبه جانبی، سنجش عمق مشخص یا ارزیابی گردی و مخروطی‌شدن وجود دارد، ابتدا روش کنترل را تعریف کنید و بعد ابزار را انتخاب کنید.
پس از کار، سرها را طبق دستورالعمل سازنده در وضعیت نگهداری مناسب قرار دهید، سطح تماس را پاک کنید و از باقی‌ماندن براده یا روغن آلوده جلوگیری کنید. گیج را در جعبه یا محل محافظت‌شده نگه دارید تا سرهای اندازه‌گیر با ابزارهای دیگر برخورد نکنند. برای توقف طولانی‌مدت، در صورت توصیه سازنده از لایه محافظ ضدزنگ مناسب استفاده کنید و پیش از اندازه‌گیری بعدی آن را به روش صحیح پاک کنید. ابزار را از ضربه، سقوط و اعمال نیروی جانبی دور نگه دارید؛ تغییر کوچک در سرهای متحرک می‌تواند انتقال اندازه را مختل کند.
میکرومتری که برای خواندن گیج به کار می‌رود بخشی از زنجیره اندازه‌گیری است و باید به همان اندازه مراقبت شود. صفر، سلامت سطوح تماس و وضعیت کالیبراسیون آن را کنترل کنید. اگر گیج آزادانه حرکت نمی‌کند، قفل درست نگه نمی‌دارد یا بعد از رهاسازی اندازه تکرارپذیر نیست، به‌جای فشار بیشتر، آن را از چرخه بازرسی خارج و سرویس کنید. تعمیر غیرمجاز یا بازکردن مکانیزم می‌تواند شرایط ابزار را تغییر دهد.
برای کارگاه تعمیر و نگهداری با قطرهای متنوع: اگر قطرها در بازه 8 تا 150 میلی‌متر هستند و دسترسی نزدیک دهانه است، 4206-1 به‌عنوان ست شش‌تایی گزینه‌ای برای بررسی است. پیش از خرید مطمئن شوید میکرومتر مناسب اندازه‌گیری فاصله سرها را دارید و مجموعه کامل با شش بازه تحویل می‌شود.
برای اندازه‌گیری در عمق: 4209 را وقتی بررسی کنید که طول دسترسی مسئله اصلی باشد. بازه مدل دقیق را با قطر داخلی تطبیق دهید و عمق موردنیاز و شکل قطعه را جداگانه بسنجید؛ دسته 300 میلی‌متری به معنای مجازبودن هر عمقی نیست.
برای سوراخ یا شیار کوچک: 4208-1 بازه 3 تا 13 میلی‌متر را با چهار گیج پوشش می‌دهد. اگر قطر از این محدوده خارج است یا فضای سوراخ امکان چرخش سر را نمی‌دهد، ابزار دیگری لازم می‌شود. برای قطر زیر 3 میلی‌متر، این مجموعه انتخاب مناسبی نیست مگر مشخصات سازنده مدل دیگری را تأیید کند.
برای اندازه‌گیری پرتکرار با ثبت سریع: اگر تعداد قطعات زیاد است، چند اپراتور کار می‌کنند یا باید عدد بدون انتقال دستی ثبت شود، هزینه و سرعت ابزار مستقیم‌خوان را با روش تلسکوپی مقایسه کنید. صرف ارزان‌تر بودن یک ست، هزینه تکرار آزمون و اختلاف اپراتورها را حذف نمی‌کند.
برای کنترل ابعادی حساس: تلرانس قطعه را با توان اندازه‌گیری کل سامانه مقایسه کنید. اگر روش گیج انتقالی و میکرومتر خواندن به تکرارپذیری لازم نمی‌رسد، بورگیج ساعت‌دار، میکرومتر داخل‌سنج، گیج تنظیم‌شده یا تجهیزات تخصصی را ارزیابی کنید. انتخاب ابزار باید از نیاز اندازه‌شناسی آغاز شود، نه صرفاً از نام دسته محصول.
خیر. این ابزار قطر را با سرهای متحرک منتقل می‌کند. پس از تنظیم داخل سوراخ، گیج خارج می‌شود و فاصله بین سطوح تماس با میکرومتر خارجی یا ابزار مناسب دیگری اندازه‌گیری می‌شود.
هر دو خانواده تلسکوپی‌اند و بازه کلی اعلام‌شده‌شان تا 150 میلی‌متر می‌رسد. 4206 ست معمولی شش‌تایی است؛ 4209 دسته‌بلند 300 میلی‌متری دارد تا دسترسی به سوراخ‌های عمیق و محل‌های دور از لبه آسان‌تر شود. کاربرد واقعی را عمق، هندسه قطعه و امکان کارکردن ابزار تعیین می‌کند.
کد 4208-1 طبق کاتالوگ شامل چهار گیج با بازه‌های 3–5، 5–7.5، 7.5–10 و 10–13 میلی‌متر است؛ بازه کلی مجموعه 3 تا 13 میلی‌متر است.
در بعضی کاربردها و وقتی نیاز دقت اجازه می‌دهد، کولیس می‌تواند فاصله سرها را اندازه بگیرد. برای تلرانس محدود، معمولاً باید میکرومتر خارجی متناسب و دارای وضعیت کالیبراسیون معتبر به کار رود. ابزار خواندن را با نقشه و روش کنترل تطبیق دهید.
ممکن است در بعضی هندسه‌ها قابل استفاده باشد، اما عمق، فاصله از کف و امکان خروج ابزار باید بررسی شود. برخورد سر با کف یا گیرکردن در پله می‌تواند اندازه را مخدوش کند. مدل دسته‌بلند نیز محدودیت هندسی قطعه را برطرف نمی‌کند.
اندازه‌گیری در چند راستا و چند عمق می‌تواند نشانه‌هایی از تغییر قطر بدهد، اما یک گیج انتقالی به تنهایی جایگزین روش تخصصی ارزیابی گردی، استوانه‌ای‌بودن یا پروفیل نیست. برای پذیرش قطعه طبق تلرانس هندسی، روش بازرسی مناسب همان نقشه را به کار ببرید.
نه لزوماً. ست از چند ابزار با بازه‌های مجزا تشکیل شده است. قطر باید در بازه یکی از قطعات باشد و شکل و عمق سوراخ نیز اجازه تماس صحیح بدهد. مدل و بازه هر قطعه را قبل از سفارش بررسی کنید.
برای انتخاب درست از این دسته، سه مشخصه را به ترتیب ثبت کنید: قطر داخلی مورد انتظار و تلرانس آن، عمق و شکل محل اندازه‌گیری، و روشی که با آن فاصله سرهای گیج خوانده می‌شود. پس از آن 4206 را برای مجموعه تلسکوپی عمومی، 4209 را برای نیاز دسترسی بلند و 4208 را برای محدوده کوچک 3 تا 13 میلی‌متر مقایسه کنید. بازه‌های مدل را با کاتالوگ تطبیق دهید، تعداد قطعات مجموعه و میکرومتر موردنیاز را در نظر بگیرید و برای هر ادعای دقت به سند فنی همان مدل رجوع کنید.
اگر مسئله اصلی شما خواندن مستقیم، کنترل مکرر با تلرانس محدود یا ثبت خودکار نتیجه است، پیش از سفارش درباره بورگیج ساعت‌دار یا میکرومتر داخل‌سنج متناسب با قطعه مشورت بگیرید. در مقابل، برای کارگاهی که اندازه‌گیری انتقالی را به‌درستی انجام می‌دهد و قطرهای متنوعی دارد، گیج‌های تلسکوپی روشی انعطاف‌پذیر برای دسترسی به قطر داخلی و عرض شیار فراهم می‌کنند. انتخاب مدل مناسب زمانی کامل است که قطر، عمق، شکل قطعه و روش خواندن اندازه هم‌زمان با هم سازگار باشند.