هد میکرومتر یا سر میکرومتری، مجموعهٔ پیچ دقیق، اسپیندل و طبلک/نمایشگری است که جدا از قاب میکرومتر عرضه میشود. این قطعه در فیکسچرهای بازرسی، میزهای حرکتی، جیگها، تجهیزات آزمایشگاهی و سامانههای موقعیتدهی نصب میشود تا جابهجایی خطی کوچک و قابلخواندن ایجاد کند یا فاصلهٔ میان دو سطح را در یک ساختار سفارشی اندازه بگیرد. در بازار فارسی نامهای «هد میکرومتری»، «سر میکرومتر»، «میکرومتر هد» و گاهی «میکرومتر نصبشونده» برای این گروه به کار میروند. هد میکرومتر را با میکرومتر دستی قابدار اشتباه نگیرید: خود هد معمولاً قاب C شکل و فک مقابل کامل ندارد و برای استفاده نیازمند نصب مکانیکی سازگار است.
در محصولات این صفحه، خانوادههای 6381، 6384، 6385، 6386، 6387، 6388، 6389، 6372، 6373، 6375، 6377 و هدهای دیجیتال 6353/6354 دیده میشوند. تفاوت آنها فقط در اندازهٔ نمایشگر نیست؛ دامنهٔ حرکت، گام پیچ، قطر طبلک، نوع ساقه، وجود مهرهٔ گیره، فرم نوک اسپیندل، چرخشی یا غیرچرخشیبودن اسپیندل، دقت و نوع نمایش میتواند متفاوت باشد. انتخاب درست را از نقشهٔ محل نصب و نیاز حرکت آغاز کنید، نه از اولین عددی که روی نام محصول دیده میشود.
در بسیاری از دستگاهها لازم است یک قطعه یا محور با گام کنترلشده حرکت کند؛ مثلاً برای تنظیم فک یک فیکسچر، جابهجایی میز کوچک، تعیین حد مکانیکی یا اعمال پیشروی قابلاندازهگیری. هد میکرومتر در اینجا نقش پیچ حرکتی دقیق را دارد. برخی مدلها علاوه بر جابهجایی، قرائت ابعادی مستقیم هم میدهند و میتوانند بهعنوان عنصر اندازهگیری در تجهیز سفارشی استفاده شوند. اینکه محصول برای «اندازهگیری» یا «موقعیتدهی» مناسب است به طراحی نصب، سختی سازه، نیروی واردشده، لقی، روش مرجعگذاری و مشخصات سازنده وابسته است؛ دقت هد به تنهایی دقت کل فیکسچر را تضمین نمیکند.
قبل از خرید روشن کنید که هد را بهصورت محوری در سوراخ یا براکت نصب میکنید، آن را بهعنوان استاپ قابل تنظیم به کار میبرید یا قرار است قرائت مستقیم در یک دستگاه انجام شود. قطر ساقه و طول درگیری، محل مهرهٔ گیره، رزوهٔ نصب، طول بیرونزدگی، قطر نوک و فضای چرخش طبلک باید با نقشهٔ مونتاژ تطبیق داده شوند. تغییر کوچک در قطر ساقه یا طول شانه ممکن است مانع نصب شود حتی اگر دامنهٔ اندازهگیری کاملاً مناسب باشد.
میکرومتر قابدار ابزار دستی کاملی است: قاب نیرو و هممحوری فکها را حفظ میکند و اپراتور قطعه را میان سندان و اسپیندل قرار میدهد. هد میکرومتر فقط بخش دقیق پیچ و قرائت است و باید روی یک سازهٔ دیگر نصب شود. در ساخت فیکسچر، طراح باید خودِ تکیهگاه، همراستایی، سختی، قفلکردن، نیروی تماس و مرجع قطعه را تأمین کند. پس وقتی در فروشگاه «سر میکرومتر 0 تا 25 میلیمتر» میبینید، این الزاماً به معنی آن نیست که یک میکرومتر دستی با قاب کامل تحویل میگیرید.
در نام برخی مدلها عبارتهایی مثل «با مهرهٔ گیره»، «ساقهٔ ساده» یا «قفل اسپیندل» آمده است. مهرهٔ گیره میتواند برای تثبیت هد در سوراخ نصب مناسب باشد؛ ساقهٔ ساده نیاز به روش نگهداری متناسب در مجموعه دارد. قفل اسپیندل نیز برای تثبیت موقعیت در مدلهایی که این ویژگی را دارند استفاده میشود، اما نباید از آن بهعنوان جایگزین طراحی قفل ایمن فیکسچر استفاده کرد. قبل از انتخاب، نقشهٔ ابعادی مدل را کنار نقشهٔ قطعهٔ میز یا براکت بگذارید و نقاط تداخل را بررسی کنید.
هد 6381 با دامنهٔ 0 تا 25 میلیمتر، تقسیمبندی 0.01 میلیمتر و دقت اعلامشدهٔ 3 میکرومتر عرضه شده است. نسخههای جدول شامل ساقهٔ دارای مهرهٔ گیره یا ساده، نوک تخت کاربیدی یا کروی با شعاع SR5 و در بعضی کدها قفل اسپیندلاند. این تفاوتها برای نصب و نوع تماس مهماند: نوک تخت با سطح صاف تماس میگیرد، نوک کروی در نقطه تماس متمرکزتری ایجاد میکند و نوع ساقه باید با محل نصب سازگار باشد. عبارت «0 تا 25» تنها یکی از پارامترهاست؛ پسوند کد تعیین میکند چه نوکی یا بست نصب همراه است.
خانوادهٔ 6384 در فهرست موجود با دامنهٔ 0 تا 13 میلیمتر، دقت 3 میکرومتر و تقسیمبندی 0.01 میلیمتر آمده است. ویژگی متمایز آن امکان تنظیم طبلک روی صفر در هر موقعیت است؛ این قابلیت برای پیشتنظیم یا تطبیق مرجع در کاربرد مشخص میتواند مفید باشد، اما فرایند کالیبراسیون یا تنظیم دستگاه کامل را خودکار انجام نمیدهد. در مدلهای 6386 نیز دامنهٔ 0 تا 13 میلیمتر و دقت 3 میکرومتر درج شده؛ انتخاب ساقهٔ ساده یا مهرهدار، نوک تخت یا کروی و نسخهٔ قفلدار بر اساس جدول هر کد انجام میشود. در نتیجه 6384 و 6386 را تنها بر اساس یکسانبودن دامنه جایگزین یکدیگر نکنید.
هدهای 6387 دامنهٔ 0 تا 15 میلیمتر، دقت 3 میکرومتر و تقسیمبندی 0.01 میلیمتر دارند و نسخههای ساقهٔ ساده یا مهرهدار و نوک تخت یا کروی در خانواده دیده میشوند. تفاوت 13، 15 و 25 میلیمتر در حرکت مفید است، اما فضای نصب و محدودهٔ کاربرد نیز باید چک شود. اگر هد در نزدیکی انتهای کور یک مسیر حرکت نصب میشود، طول کل بدنه، رزوهٔ ساقه، میزان پیشآمدگی اسپیندل و دسترسی طبلک را از نقشهٔ فنی بخوانید.
در یک هد با اسپیندل چرخشی، سطح انتهایی اسپیندل هنگام حرکت ممکن است بچرخد؛ در نوع غیرچرخشی، حرکت خطی با کاهش چرخش نوک انجام میشود. این تفاوت برای تماس با سطح حساس، اعمال حرکت به قطعهٔ ظریف یا فیکسچری که چرخیدن نوک باعث جابهجایی ناخواسته میشود اهمیت دارد. بااینحال، انتخاب اسپیندل غیرچرخشی بهتنهایی آسیبندیدن سطح یا نیروی ثابت را تضمین نمیکند؛ نوع سطح تماس و نحوهٔ اعمال نیرو همچنان مهم است.
مدل 6377 بهعنوان هد میکرومتر با اسپیندل غیرچرخشی معرفی شده است. مشخصات اعلامشدهٔ 6377-25W شامل دامنهٔ 0 تا 25 میلیمتر، ساقهٔ ساده، نوک تخت کاربیدی، تقسیمبندی 0.01 میلیمتر، دقت 3 میکرومتر، توقفگر/رچت و انطباق اعلامشده با DIN 863-2 است. نوک غیرچرخشی آن برای حرکت دادن یا تماس خطی کاربرد دارد؛ پیش از سفارش قطر ساقه، طول و ساختار نصب را از نقشهٔ مدل بررسی کنید. خود استاندارد DIN یا نام مشابه را بدون بررسی گواهی و دامنهٔ محصول به معنای تأیید تمام مجموعهٔ مصرفکننده نگیرید.
هد 6375 برای پیشروی سریع اسپیندل معرفی شده و در خانوادهٔ موجود، نسخههایی با دامنههای 0 تا 15، 0 تا 25 و 0 تا 50 میلیمتر دیده میشود. مشخصهٔ مهم آن پیشروی 1 میلیمتر به ازای هر دور است؛ بنابراین نسبت به هدهایی با حرکت ریزتر در هر دور، جابهجایی بیشتری با چرخش کمتر فراهم میکند. این ویژگی برای تنظیمهای پرتکرار یا دامنهٔ حرکتی بزرگتر میتواند مفید باشد، اما لزوماً به معنی دقت بهتر نیست. در تنظیم دقیق، گام پیشروی و تقسیمبندی قرائت را با هم بسنجید و مطمئن شوید اپراتور میتواند مقدار کوچک مورد نیاز را کنترل کند.
در دادهٔ محصولات برای خانوادهٔ 6375 چند مقدار دقت و بازه وجود دارد؛ دقت هر کد را از روی زیرمدل انتخابی بخوانید و عدد خانواده را برای همه تعمیم ندهید. گزینهٔ دارای رچت/محدودکنندهٔ نیرو نیز در مشخصات آمده است تا تماس تکرارپذیرتر باشد. برای کاربردی که هد نقش استاپ مکانیکی دارد، نیروی واردشده از سوی اپراتور یا قطعه ممکن است به پیچ و سازه منتقل شود؛ محدودیت نیروی مجاز و روش تثبیت را در نقشهٔ دستگاه لحاظ کنید.
برای ساختارهایی با فضای محدود، خانوادههای کوچکتر میتوانند انتخاب مناسبی باشند. مدل 6372 در دادهٔ فروش با دامنهٔ 0 تا 5 میلیمتر، دقت 5 میکرومتر و تقسیمبندی 0.02 میلیمتر آمده است؛ 6385 دامنهٔ 0 تا 6.5 میلیمتر، دقت 5 میکرومتر و تقسیمبندی 0.01 میلیمتر دارد. تفاوت اعداد را در انتخاب واقعی بسنجید: 6385 تقسیمبندی ریزتری دارد اما این ویژگی به تنهایی اثبات نمیکند که کل سیستم در همان حد خطا میکند. بدنه، قطر ساقه، طول، عمق نصب و فضای خواندن طبلک در هدهای کوچک اهمیت ویژهای دارند.
هد کوچک را برای جایگزینی یک هد 25 میلیمتری انتخاب نکنید مگر آنکه واقعاً دامنهٔ حرکت کمتر کافی باشد و اتصالات سازگار باشند. حرکت مفید، نه فقط طول اسمی بدنه، معیار است. اگر قرار است هد داخل میز یا فیکسچر پنهان شود، دسترسی اپراتور به درجهبندی، امکان چرخاندن طبلک و خوانایی موقعیت صفر را پیش از ساخت نهایی بررسی کنید.
قطر بزرگتر طبلک میتواند مشاهده و چرخاندن هد را در بعضی نصبها آسانتر کند. مدل 6373 با «طبلک بزرگ» معرفی شده و دامنههای 0 تا 6.5 و 0 تا 13 میلیمتر، دقت 3 میکرومتر و تقسیمبندی 0.01 میلیمتر در خانواده دارد. هد 6388 نیز در گروه هدهای بزرگ با دامنهٔ 0 تا 50 میلیمتر، دقت اعلامی 5 میکرومتر و تقسیمبندی 0.01 میلیمتر دیده میشود. منظور از بزرگ در این نامها به ساختار/خوانایی هد اشاره دارد و نباید بدون نقشه نتیجه گرفت که بدنه برای هر فیکسچر بزرگتر یا مقاومتر است.
هنگام جایگذاری طبلک بزرگ، فضای چرخش دست، عدم برخورد با پایه یا حفاظ دستگاه و فاصلهٔ خواندن درجهبندی را کنترل کنید. در محیط تولیدی، اپراتور باید بتواند مقیاس را در وضعیت نصب واقعی بدون زاویهٔ دید نامناسب بخواند. اگر سازه در معرض ارتعاش یا نیروی جانبی است، از هد بهعنوان تکیهگاه باربر استفاده نکنید مگر اینکه سازنده صریحاً چنین کاربردی را مجاز کرده باشد.
مدل 6389 برای حرکت کوتاه 0 تا 2.5 میلیمتر طراحی شده و تقسیمبندی 0.001 میلیمتر دارد. ویژگیهای اعلامی شامل اسپیندل غیرچرخشی، سطوح اندازهگیری کاربیدی و پیشروی 0.05 میلیمتر با هر دور طبلک است. دو زیرمدل 6389-1A و 6389-2A در مشخصات سازنده دقت کلی متفاوت دارند: بهترتیب 5 و 7 میکرومتر در کل دامنه؛ برای بازهٔ 0.05 میلیمتری نیز مقادیر 1.5 و 3 میکرومتر درج شده است. پس عبارت «یکمیکرونی» در نام جستوجویی، تنها به تقسیمبندی اشاره میکند و نباید جای دقت واقعی را بگیرد.
هد 6389 میتواند برای تنظیمات کوتاه و کنترل دقیق حرکت مفید باشد، اما کاربر باید فرق بین بازهٔ اندازهگیری، تقسیمبندی و دقت را بداند. پیش از استفاده، روش صفرکردن و موقعیت نصب را مشخص کنید؛ اگر هد بهعنوان حد حرکت مکانیکی استفاده میشود، بار جانبی یا فشار خارج از محور ممکن است به اسپیندل آسیب بزند. زیرمدل 1A یا 2A را بر اساس مشخصات و معیار مورد نیاز انتخاب کنید، نه فقط بر پایهٔ قیمت.
خانوادهٔ 6353/6354 هدهای میکرومتر دیجیتال است. در دادهٔ محصولات، دامنههای 0 تا 25 میلیمتر و 0 تا 50 میلیمتر، تفکیکپذیری 0.001 میلیمتر/0.00005 اینچ و مقادیر دقت متفاوت برای کدها درج شده است. عملکردهای اعلامشده شامل روشن/خاموش، تنظیم، تبدیل میلیمتر/اینچ، انتقال داده، خروجی داده و خاموشی خودکار است؛ وجود قابلیت دقیق را برای کد زیرمدل انتخابی از دیتاشیت کنترل کنید. نمایش دیجیتال به خواندن مستقیم کمک میکند و میتواند در مستندسازی مفید باشد، ولی نرخ نمونهبرداری، پروتکل خروجی و سازگاری کابل/نرمافزار باید جداگانه بررسی شود.
برای فیکسچر یا دستگاهی که داده را خودکار جمعآوری میکند، از فروشنده دربارهٔ نوع رابط و کابل سازگار و قالب خروجی سؤال کنید. واژهٔ «خروجی داده» لزوماً به معنی اتصال بیسیم یا سازگاری با هر PLC و کامپیوتر نیست. شرایط محیطی، تغذیه، باتری، محافظت در برابر گردوغبار و نیاز به صفرکردن/مرجعگذاری را هم در برنامهٔ استفاده وارد کنید. اگر استفادهٔ شما تنها حرکت دستی را نشان میدهد، ممکن است هد مکانیکی نیاز را سادهتر و بدون وابستگی به باتری برآورده کند.
تقسیمبندی یا رزولوشن نشان میدهد مقیاس یا نمایشگر چه گامهایی را میتواند نشان دهد. دقت اعلامشده حد خطا یا مشخصهٔ سازنده در شرایط تعریفشده است. تکرارپذیری، نزدیکی نتایج در تکرار اندازهگیری با شرایط مشابه را توصیف میکند. سختی فیکسچر، لقی اتصال، جهت اعمال نیرو، انبساط دمایی، ناهممحوری و خواندن اپراتور بر نتیجهٔ نهایی اثر دارند. بنابراین هد با صفحهٔ 0.001 میلیمتر الزاماً کل دستگاه را با دقت یک میکرومتر نمیسازد.
اگر هد برای تنظیم موقعیت به کار میرود، گام پیچ به مقدار حرکت در هر دور مربوط است و حداقل جابهجایی قابل کنترل در عمل به لقی و سختی مونتاژ هم وابسته است. اگر برای اندازهگیری مستقیم استفاده میشود، مرجعگذاری و بازرسی دورهای را در روش خود مشخص کنید. برای استفادهٔ رسمی یا تصمیم با تلرانس تنگ، مدارک سازنده، وضعیت کالیبراسیون و عدمقطعیت کل مجموعه را مطابق نظام کیفیت خود ارزیابی کنید.
هد را با گیرهٔ بیش از حد محکم روی ساقه نبندید؛ تغییر شکل ساقه یا گیرکردن اسپیندل میتواند حرکت را مختل کند. هد را کج نصب نکنید و مسیر حرکت را با محور قطعه همراستا بسازید. اگر اسپیندل برای فشار محوری طراحی شده، بار جانبی وارد نکنید. از محدودهٔ حرکت مجاز خارج نشوید و در انتهای کورس، طبلک را با زور نچرخانید. در نوع دیجیتال، قبل از شروع، واحد و صفر را کنترل کنید؛ در نوع مکانیکی نیز قرائت و دور طبلک را با روش ثابت انجام دهید. از بهکارگیری هد بهعنوان تکیهگاه ضربهای یا قفل دائمی قطعه خودداری کنید.
یکی دیگر از خطاها، خرید هد بر اساس دامنه بدون توجه به طول ساقه و قطر نصب است. دو هد با کورس یکسان ممکن است بهدلیل تفاوت مهره، بدنه یا نوک در فیکسچر جایگزین مستقیم نباشند. همچنین اندازهٔ طبلک، دسترسی اپراتور و جهت خواندن در وضعیت واقعی نصب را در نظر بگیرید. قبل از سفارش چندتایی، نمونه را روی براکت آزمایشی نصب کنید یا نقشهٔ ابعادی را با سازنده/فروشنده تطبیق دهید.
هد مکانیکی ساختار ساده و قرائت مستقل از باتری دارد و در محیط کارگاهی میتواند انتخابی قابلاعتماد باشد، بهویژه وقتی اپراتور با خواندن درجهبندی آشناست. هد دیجیتال خواندن عدد و تبدیل واحد را آسان میکند و در نسخههای دارای خروجی میتواند داده را منتقل کند. مزیت دیجیتال فقط زمانی کاربردی است که راه ثبت و دریافت داده واقعاً در فرایند وجود داشته باشد. از طرف دیگر، باتری، خاموشی خودکار، نوع رابط و شرایط محیطی باید مدیریت شوند. هر دو نوع به نصب صحیح، تمیزی، حفظ صفر و بازبینی دورهای نیاز دارند.
برای یک میز اندازهگیری دستی، خواندن طبلک مکانیکی ممکن است کافی باشد؛ برای فیکسچر پرتکرار که اپراتور باید عدد را سریع ثبت کند، نمایشگر دیجیتال میتواند خطای خواندن را کاهش دهد. اگر تلرانس قطعه کمتر از توان سیستم مکانیکی/نصب شماست، انتخاب نمایشگر به تنهایی مسئله را حل نمیکند. ابتدا زنجیرهٔ اندازهگیری و دقت مورد نیاز را تعریف کنید و سپس هد را انتخاب کنید.
برای استعلام قیمت و موجودی، کد کامل را بنویسید؛ برای مثال 6377-25W از «هد غیرچرخشی 25 میلیمتری» دقیقتر است. همراه درخواست، دامنهٔ لازم، قطر سوراخ نصب یا نوع براکت، نوک مورد نیاز، دقت، مکانیکی یا دیجیتالبودن و خروجی داده را اعلام کنید. برای 6381/6386/6387 پسوندهای مربوط به ساقه، نوک و قفل متفاوتاند؛ برای 6389 نیز نسخهٔ 1A و 2A مشخصهٔ دقت متفاوت دارند. برای 6353/6354، دامنه و قابلیت اتصال را از زیرمدل تأیید کنید.
فایل کاتالوگ و نقشهٔ ابعادی در صفحهٔ محصول را بازبینی کنید و قبل از تحویل، کد روی بدنه و جعبه را با سفارش مقایسه کنید. قیمت هدها بر حسب نوع نمایش، دامنه، ویژگیهای اسپیندل و بازار تأمین متفاوت است؛ قیمت ثابت خانواده را به همهٔ کدها تعمیم ندهید. اگر فیکسچر اختصاصی دارید، تصویر یا نقشهٔ محل نصب را آماده کنید. پرسش سادهٔ «آیا این هد به دستگاه من میخورد؟» بدون ابعاد نصب و مدل دستگاه قابل پاسخ دقیق نیست.
خیر. هد معمولاً بخش پیچ و قرائت است و قاب C شکل کامل ندارد. برای استفاده باید در پایه یا فیکسچر مناسب نصب شود.
به طراحی براکت بستگی دارد. مهرهٔ گیره برای برخی نصبهای سوراخی مناسب است؛ ساقهٔ ساده به بست متناسب نیاز دارد. نقشهٔ ابعادی و روش بستن را قبل از سفارش بررسی کنید.
هنگام پیشروی، نوک در تماس با قطعه کمتر میچرخد و این میتواند سایش یا جابهجایی سطح را در بعضی کاربردها کاهش دهد. نوع تماس و نیروی مجاز همچنان باید کنترل شود.
در دادهٔ محصول خروجی داده ذکر شده، اما نوع کابل، رابط و نرمافزار را باید برای کد دقیق بررسی کنید. «خروجی داده» به معنی اتصال بیسیم یا سازگاری خودکار با هر دستگاه نیست.
تقسیمبندی آن 0.001 میلیمتر است، اما دقت کلی دو زیرمدل 6389-1A و 6389-2A بهترتیب 5 و 7 میکرومتر اعلام شده است. رزولوشن را با دقت یکی نگیرید.
کورس حرکت، مقدار جابهجایی هر دور، نیروی واردشده، لقی سازه، هممحوری، نوک تماس و روش مرجعگذاری را مشخص کنید. هد فقط یکی از اجزای زنجیرهٔ موقعیتدهی است.
هد میکرومتر زمانی انتخاب درستی است که به یک پیچ دقیق و قابلخواندن برای نصب در فیکسچر یا دستگاه نیاز دارید. ابتدا کد و نوع نصب را از نقشه استخراج کنید؛ سپس کورس، گام، دقت و تقسیمبندی، ساقه، نوک اسپیندل، چرخشی/غیرچرخشیبودن و مکانیکی/دیجیتالبودن را بسنجید. 6381، 6384، 6386، 6387، 6388، 6389، 6372، 6373، 6375، 6377 و 6353/6354 هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. بررسی زیرمدل دقیق و ابعاد نصب، مهمتر از انتخاب بر پایهٔ نام عمومی «هد میکرومتر اینسایز» است؛ زیرا کوچکترین ناسازگاری در ساقه، مهره یا نوک میتواند نصب یا قرائت را مختل کند.
منابع بررسی مشخصات: صفحه رسمی INSIZE برای هد غیرچرخشی 6377، کاتالوگ INSIZE شامل 6389، 6377 و سایر هدها، صفحهٔ نمایندهٔ اروپایی برای مدل 6389 و راهنمای انتخاب هد میکرومتر از سازندهٔ دیگر. منابع رقیب برای اصطلاحات و معیارهای انتخاباند؛ مشخصات فروشگاه بر اساس مدلهای واقعی INSIZE بازنویسی شده است.












