وقتی لازم است شعاع لبه یا قوس یک قطعه در کارگاه سریع کنترل شود، کولیس شعاعسنج میتواند از شابلون شعاع خوانش عددیتری ارائه دهد. در این زیردسته دو خانواده محصول وجود دارد: کولیس شعاع قوس دیجیتال 1189 برای شعاعهای بیرونی در بازههای متوسط و کولیس شعاع دیجیتال 1501 برای قوس بیرونی کوچک در محدودهٔ میلیمتری. با اینکه هر دو نمایشگر دیجیتال دارند، طراحی فک، بازه، کاربرد و محدودیت زاویهٔ تماس آنها یکی نیست. این ابزارها را نیز نباید با شعاعسنجهای پایهدار و برد بزرگ مانند 2511 یا 2512 یکسان دانست.
در جستوجوی فارسی، نامهایی مثل «کولیس شعاعسنج»، «کولیس شعاع دیجیتال»، «کولیس اندازهگیری شعاع قوس»، «شعاعسنج دیجیتال کوچک» و «R گیج» ممکن است به ابزارهای گوناگون اشاره کنند. هنگام انتخاب، ابتدا تعیین کنید قطعه قوس داخلی دارد یا بیرونی، شعاع در چه محدودهای است، زاویهٔ قوس چقدر است و آیا فک ابزار میتواند روی سطح کامل بنشیند. مدلهای این دسته در اسناد سازنده برای سنجش قوس خارجی معرفی شدهاند؛ بنابراین برای اندازهگیری شعاع داخلی نباید فقط بر اساس نام کلی «شعاعسنج» آنها را سفارش داد.
| مدل | دامنهٔ موجود / کد شاخص | دقت و رزولوشن اعلامی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| 1189-150B | شعاع 5 تا 150 میلیمتر | دقت ±0.05 میلیمتر؛ رزولوشن 0.01 میلیمتر | کولیس قوس دیجیتال برای قوسهای خارجی تا نیمدایره؛ سازنده نسخهٔ خروجیدار را فهرست میکند. |
| 1189-200B | شعاع 5 تا 200 میلیمتر | دقت ±0.07 میلیمتر؛ رزولوشن 0.01 میلیمتر | رنج بیشتر از نسخهٔ 150 میلیمتری؛ کد کامل را از فروشنده تأیید کنید. |
| 1189-150BWL / 200BWL | بهترتیب 5 تا 150 و 5 تا 200 میلیمتر | مشخصهٔ دقت متناظر با نسخهٔ رنج؛ رزولوشن 0.01 میلیمتر | نسخهٔ دارای ارتباط بیسیم در نامگذاری سازنده؛ وجود گیرنده یا نرمافزار را برای مجموعهٔ مورد سفارش بررسی کنید. |
| 1501-25 | شعاع بیرونی 2 تا 25 میلیمتر | رزولوشن 0.01 میلیمتر؛ دقت حدود ±0.05 میلیمتر (±0.0020 اینچ در بروشور) | کولیس شعاع دیجیتال برای قوسهای کوچک؛ قوس اندازهگیریشونده باید طبق بروشور زاویهٔ بیش از 90 درجه داشته باشد. |
جدول خانوادهٔ 1189 چند کد و پسوند دارد؛ در فهرست محصول فروشگاه، بازهٔ 5 تا 150 میلیمتر برای مدل اصلی نمایش داده میشود. اگر سفارش شما دقیقاً 1189-150B، 1189-200B یا نسخهٔ WL است، مدل کامل را روی پیشفاکتور درج کنید. 1501-10 نیز در اسناد سازنده بهعنوان نسخهٔ کوچکتر دیده میشود، اما کالای فهرستشدهٔ این دسته با عنوان 2 تا 25 میلیمتر، با مدل 1501-25 تطبیق دارد. هر پسوند میتواند رنج یا امکانات جانبی را عوض کند.
مدل 1189 با نام رسمی Digital Arc Radius Caliper شناخته میشود. نسخهٔ 1189-150B شعاع قوس را در بازهٔ 5 تا 150 میلیمتر میسنجد؛ دقت آن ±0.05 میلیمتر و رزولوشن صفحه 0.01 میلیمتر اعلام شده است. در خانوادهٔ سازنده نسخهٔ 1189-200B با بازهٔ 5 تا 200 میلیمتر و دقت ±0.07 میلیمتر نیز وجود دارد. نسخههای BWL بهعنوان مدلهای بیسیم فهرست شدهاند؛ نوع اتصال، گیرنده یا لوازم همراه را از روی کد دقیق و وضعیت فروش بررسی کنید، نه عکس محصول.
این کولیس برای قوس خارجی طراحی شده و برای قوسهایی با امتداد کمتر از نیمدایره نیز در توضیحات فروش تخصصی به کار میرود. سطح تماس و شکل فک تعیین میکند آیا قوس قطعه در دسترس و قابلاندازهگیری است. اگر سطح بسیار کوتاه است، گوشهای تیز دارد یا در مجاورت پله و دیواره قرار گرفته، فک ممکن است روی قوس کامل ننشیند. در چنین وضعی عدد نمایشگر میتواند گمراهکننده باشد؛ قطعه باید از نظر هندسهٔ تماس با بروشور و نمونهٔ ابزار تطبیق داده شود.
رزولوشن 0.01 میلیمتر میگوید نمایشگر با چه گامی مقدار را نشان میدهد؛ دقت ±0.05 یا ±0.07 میلیمتر مشخصهای جداست. این تفاوت در کنترل کیفی مهم است. اگر نقشه برای شعاع تلرانس بسیار باریکی دارد، صرفاً به این دلیل که نمایشگر دو رقم اعشار نشان میدهد ابزار را مناسب تلقی نکنید. تلرانس، عدمقطعیت کل روش، کالیبراسیون و نحوهٔ قرارگیری کولیس را در تصمیم وارد کنید.
برخی مدلهای 1189 خروجی داده دارند و نسخههای خاص ارتباط بیسیم داخلی دارند. خروجیدار بودن به معنی وجود کابل، گیرنده، نرمافزار یا اتصال مستقیم به هر دستگاه ثبت داده نیست. برای خط تولید یا ثبت نتایج، کد کابل و واسط سازگار را همزمان بررسی کنید. اگر فقط اندازهگیری دستی مدنظر است، مشخص کنید آیا نسخهٔ پایه نیاز شما را پوشش میدهد و هزینهٔ امکانات انتقال داده لازم است یا خیر.
مدل 1501-25 برای شعاع قوس خارجی 2 تا 25 میلیمتر طراحی شده است. بروشور سازنده رزولوشن 0.01 میلیمتر را ذکر میکند و دقت در واحد اینچ ±0.0020 اینچ آمده که تقریباً برابر ±0.05 میلیمتر است. زاویهٔ سطح قوس برای تماس اندازهگیری باید بیش از 90 درجه باشد. این شرط هندسی را جدی بگیرید: ابزار برای هر قطعهای که «گوشهٔ گرد» دارد مناسب نیست، چون اگر قوس به اندازهٔ کافی ادامه نداشته باشد، تماسهای فک تعریفشده شکل نمیگیرند.
در همین خانواده، 1501-10 بازهٔ 2 تا 10 میلیمتر دارد. اگر کالای موردنظر در صفحهٔ فروش با نام کلی «1501» نمایش داده شده، پیش از ثبت سفارش از فروشنده دربارهٔ پسوند 10 یا 25 و دامنهٔ واقعی اطمینان بگیرید. ابعاد فک و فضای دسترسی نیز مهماند؛ در مدل کوچکتر، طراحی برای قطعات کوچک یا قطعههایی با پله نزدیک محل اندازهگیری در بروشور نمایش داده شده است، ولی باید شکل قطعه با فک واقعی مقایسه شود.
بروشور 1501 وجود پینگیج برای صفرکردن را در مجموعه ذکر میکند و انتقال داده را نیز معرفی میکند؛ فرستندهٔ بیسیم در فهرست لوازم اختیاری است. هنگام تحویل، محتویات جعبه را با کد سفارش تطبیق دهید: ابزار، پین تنظیم، باتری، راهنما و اقلام اختیاری را یکی فرض نکنید. راهاندازی و صفرکردن را طبق دستورالعمل انجام دهید و پین را جایگزین هر استاندارد کالیبراسیون لازم ندانید مگر مشخصات سازنده چنین کاربردی را تأیید کند.
کولیس شعاعسنج 1189 و 1501 فرم فکی دارد و برای سنجش قوسهای مشخص، بهخصوص شعاعهای کوچک و متوسط، سریع در دست قرار میگیرد. شعاعسنج پایهدار مانند خانوادهٔ 2188 یا 2511 از پایه، فک یا بلوکهای متفاوت استفاده میکند و میتواند برای اندازهگیری شعاعهای متفاوت یا قوسهای بزرگتر مناسب باشد. در مدلهای برد بزرگ 2512 و 2197، طول پایه و فک با مقیاس کار تغییر میکند. در نتیجه، وجود نمایشگر دیجیتال وجه مشترک است، نه روش تماس یا دامنه.
اگر شعاع بیرونی لبهای کوچک را در خط تولید با دسترسی ساده اندازه میگیرید، کولیس شعاعسنج میتواند سریعتر باشد. اگر شعاع بسیار بزرگ یا داخلی لازم است، مدل پایهدار متناسب را بررسی کنید. اگر فقط میخواهید شعاع را بهصورت چشمی تخمین بزنید، شابلون شعاع ابزار سادهتری است ولی قرائت عددی مستقیم نمیدهد. برای مشخصات هندسی پیچیده یا پروفیل غیردایرهای، ممکن است پروفیلسنج یا اندازهگیری مختصاتی مناسبتر باشد.
شعاع کوچک 2 تا 25 میلیمتر: اگر قوس بیرونی زاویهٔ تماس کافی دارد، 1501-25 را بررسی کنید. برای رنج 2 تا 10 میلیمتر، از فروشنده دربارهٔ 1501-10 بپرسید و مدل تحویلی را تأیید کنید.
شعاع 5 تا 150 میلیمتر: 1189-150B گزینهٔ موجود این دسته است. دقت اعلامی ±0.05 میلیمتر و رزولوشن 0.01 میلیمتر را با تلرانس نقشه مقایسه کنید؛ برای قوسهای کمتر از نیمدایره و محلهای با دسترسی متفاوت، شرایط فک را کنترل کنید.
شعاع 150 تا 200 میلیمتر: خانوادهٔ 1189-200B ممکن است این دامنه را پوشش دهد، اما این مدل لزوماً همان کالای 1189-150B موجود در صفحه نیست. فقط پس از تأیید کد و موجودی سفارش دهید.
قوس داخلی یا شعاع بزرگتر: بهجای اصرار بر کولیس فکی، مدل شعاعسنج مناسب را در دستهٔ شعاعسنج دیجیتال بررسی کنید. رنج داخلی و خارجی را از جدول همان کد بخوانید.
اندازهگیری پرتکرار و ثبت داده: نوع رابط یا ارتباط بیسیم، کابل، گیرنده و نرمافزار را بررسی کنید. اگر انتقال داده لازم نیست، لوازم جانبی را از پیکربندی حذف کنید و قیمت نسخهٔ ساده را مقایسه کنید.
پس از استفاده فکها را تمیز کنید، ابزار را از ضربه و سقوط دور نگه دارید و در جعبهٔ محافظ قرار دهید. سطوح تماس را با ابزار سخت نخراشید. در مدل دیجیتال، باتری، صفر، صفحه و حرکت لغزنده را کنترل کنید. کولیس را در محیط دارای براده یا مایع برش رها نکنید مگر درجهٔ حفاظت مدل، چنین شرایطی را مجاز بداند؛ در اطلاعات عمومی این محصولات نباید ضدآببودن را مفروض گرفت.
کالیبراسیون را بر اساس استفاده و الزامات کیفیت سازمان انجام دهید. پین تنظیم همراه 1501 برای صفرکردن طبق بروشور است؛ برای تأیید دورهای دقت، مرجع مناسب و رویهٔ کالیبراسیون لازم است. اگر فکها تاب برداشتهاند، عدد صفر پایدار نیست یا تکرارپذیری افت کرده، ابزار را برای کنترل نهایی قطعات به کار نبرید تا بررسی شود. مدل دقیق، شناسه، تاریخ کالیبراسیون و شرایط اندازهگیری را ثبت کنید.
1189 کولیس قوس دیجیتال برای رنج 5 تا 150 یا 5 تا 200 میلیمتر است؛ 1501-25 برای شعاع بیرونی کوچک 2 تا 25 میلیمتر طراحی شده و قوس باید زاویهٔ تماس بیش از 90 درجه داشته باشد. هندسهٔ فک و رنج این دو خانواده فرق میکند.
رزولوشن آن 0.01 میلیمتر است، اما دقت اعلامی سازنده ±0.05 میلیمتر است. این دو مشخصه را جدا در نظر بگیرید.
محصول فهرستشده در دادهٔ دسته با رنج 5 تا 150 میلیمتر معرفی شده است؛ خانوادهٔ سازنده نسخهٔ 200 میلیمتری نیز دارد، ولی موجودی و کد همان محصول را پیش از سفارش از صفحهٔ فروش تأیید کنید.
اسناد بررسیشده برای 1189 و 1501 سنجش قوس خارجی را معرفی میکنند. برای شعاع داخلی، ابزار دیگری از خانوادهٔ شعاعسنج داخلی را انتخاب کنید، مگر اینکه راهنمای رسمی همان کد صریحاً قابلیت داخلی را تأیید کند.
کولیس این زیردسته را الزاماً برای آن رنج مناسب ندانید. مدلهای 2511، 2512 یا 2197 را در زیردستهٔ شعاعسنج دیجیتال با توجه به داخلی/خارجیبودن قوس و رنج هر کد بررسی کنید.
برای قوس کوچک خارجی 2 تا 25 میلیمتر، مدل 1501-25 را با توجه به زاویهٔ قوس ارزیابی کنید. برای رنج 5 تا 150 میلیمتر، 1189-150B را بررسی کنید و در صورت نیاز تا 200 میلیمتر، دربارهٔ 1189-200B استعلام بگیرید. قبل از سفارش، کد کامل، دقت، رزولوشن، نوع انتقال داده و محتویات بسته را بنویسید. اگر اندازهگیری داخلی، شعاع بسیار بزرگ یا تحلیل کامل پروفیل لازم است، ابزارهای تخصصی مناسبتر را انتخاب کنید.


