سکو و استیج اندازه‌گیری

استیج اندازه‌گیری یا میز جابه‌جایی دقیق، سکویی است که قطعه، حسگر یا نمونه روی آن قرار می‌گیرد و با پیچ میکرومتر در راستای مشخص حرکت می‌کند. این حرکت برای موقعیت‌دهی زیر میکروسکوپ، تنظیم محل تماس پراب، هم‌راستاسازی نمونه، بررسی چند نقطه از قطعه و راه‌اندازی آزمایش‌های تکرارپذیر به کار می‌رود. در بازار ایران نام‌های «استیج خطی»، «میز جابه‌جایی»، «میز XY»، «میز میکرومتری»، «استیج چرخشی» و «سکوی اندازه‌گیری» رایج‌اند. محصولات INSIZE در این دسته شامل استیج‌های یک‌محوره X، دو‌محوره XY، عمودی Z، ترکیبی XZ و XYZ، استیج چرخشی XY و مدل چرخشی است. این ابزارها را با میز CNC موتوردار یا صفحه اندازه‌گیری دیجیتال اشتباه نگیرید؛ حرکت مدل‌های حاضر با میکرومتر دستی کنترل می‌شود و دامنه آن محدود است.

استیج چه کاری انجام می‌دهد؟

استیج یک سطح قابل حرکت فراهم می‌کند تا بدون جابه‌جا کردن کل دستگاه، نمونه را نسبت به حسگر یا ابزار دید تنظیم کنید. در کاربردی مانند مشاهده زیر میکروسکوپ، می‌توانید نقطه موردنظر را با پیچ میکرومتر به میدان دید بیاورید. در تنظیم پراب یا حسگر، جابه‌جایی کنترل‌شده به یافتن موقعیت تماس کمک می‌کند. استیج می‌تواند در X، Y، Z یا ترکیبی از این راستاها حرکت داشته باشد؛ مدل چرخشی امکان تغییر زاویه حول محور مشخص را فراهم می‌کند. این محصول خودش اندازه‌گیری ابعاد را انجام نمی‌دهد و نمایشگر دیجیتال موقعیت نیز در مشخصات مدل‌های این صفحه فرض نشده است.

هنگام انتخاب، چهار مشخصه را از هم جدا کنید: دامنه جابه‌جایی، تقسیم‌بندی هد میکرومتر، دقت میکرومتر و موازی‌بودن سطح بالا و پایین. تقسیم‌بندی 0.01 میلی‌متر به معنی دقت کلی 0.01 میلی‌متر در کل سامانه نیست. بار مجاز و وزن قطعه نیز اهمیت دارد؛ مرکز جرم باید در محدوده پلتفرم بماند و بارگذاری بیش از حد می‌تواند حرکت یا دقت را مختل کند. دفترچه سازنده برای برخی مدل‌های XY تصریح می‌کند بار مجاز با مرکز جرم در وسط پلتفرم تعریف شده و اندازه جسم روی پلتفرم باید متناسب با ابعاد آن باشد.

مدل‌های موجود و تفاوت محورها

6582 یک استیج X برای حرکت خطی در یک محور است؛ 6584 در دو راستای X و Y حرکت می‌کند؛ 6586-60 محور Z را پوشش می‌دهد؛ 6587-60 ترکیب XZ است؛ 6585-60 میز XYZ را برای سه راستا ارائه می‌کند؛ 6588-60 استیج چرخشی XY است؛ و 6583 در خانواده استیج‌های چرخشی قرار می‌گیرد. تعداد محورها را با کد کامل و دفترچه تطبیق دهید، زیرا جهت قرارگیری دسته میکرومتر یا ابعاد پلتفرم میان نسخه‌های یک خانواده نیز تفاوت دارد. برای مدل‌های 6582 و 6584 در کاتالوگ نسخه‌هایی با میکرومتر در سمت چپ، وسط یا راست فهرست می‌شوند؛ جانمایی دسته بر فضای کار و دسترسی اپراتور اثر دارد.

حرکت ±6.5 میلی‌متر یعنی پلتفرم می‌تواند از موقعیت مرکزی تا 6.5 میلی‌متر در هر جهت حرکت کند؛ دامنه کل در آن راستا 13 میلی‌متر می‌شود. به همین ترتیب ±12.5 میلی‌متر به دامنه کل 25 میلی‌متر اشاره دارد. این برداشت با «کل جابه‌جایی 6.5 میلی‌متر» فرق دارد و برای برنامه‌ریزی محدوده نمونه مهم است. در محورهای متعدد، دامنه هر محور را جداگانه ببینید. برای استیج چرخشی نیز مقدار تقسیم زاویه، دامنه چرخش و وجود محورهای خطی را از مشخصات همان کد کنترل کنید؛ مشخصات مدل 6588-60 و 6583 الزاماً یکی نیستند.

استیج X مدل 6582

6582 برای جابه‌جایی خطی در محور X طراحی شده است. راهنمای کاتالوگ، ریل‌های غلتکی متقاطع و بدنه آلیاژ آلومینیوم را از ویژگی‌های خانواده می‌شمارد. نمونه مشخص‌شده 6582-602 دارای جابه‌جایی ±6.5 میلی‌متر، موازی‌بودن سطح بالا و پایین 0.03 میلی‌متر، تقسیم‌بندی و دقت میکرومتر 0.01 میلی‌متر، حداکثر بار 49 نیوتن (5 کیلوگرم‌نیرو)، پلتفرم 60×60 میلی‌متر و وزن 0.24 کیلوگرم است. این داده فقط برای نمونه 6582-602 است؛ اگر کد دیگری خریداری می‌کنید، ابعاد، جابه‌جایی و بار مجاز آن را جداگانه بخوانید.

استیج یک‌محوره زمانی مناسب است که فقط یک راستا باید تنظیم شود و سادگی چیدمان اهمیت دارد. موقعیت میکرومتر را بر اساس دسترسی اپراتور و مانع‌های اطراف انتخاب کنید. اگر نمونه باید در دو بعد جابه‌جا شود، مدل X به‌تنهایی کفایت نمی‌کند و ممکن است نیاز به XY باشد. هنگام حرکت، میکرومتر را آرام بچرخانید و از رسیدن ناگهانی به انتهای کورس خودداری کنید. قطعه را روی سطح با گیره یا نگهدارنده مناسب مهار کنید، به‌خصوص اگر با حرکت پلتفرم امکان لغزش وجود دارد.

استیج XY مدل 6584

6584 حرکت کنترل‌شده در دو محور افقی X و Y را فراهم می‌کند. کاتالوگ آن را دارای راهنمای غلتکی متقاطع و بدنه آلیاژ آلومینیوم معرفی می‌کند. کدهای مختلف با پلتفرم 40، 60، 90 یا 125 میلی‌متری و دامنه‌های ±6.5 یا ±12.5 میلی‌متر عرضه می‌شوند. تقسیم‌بندی میکرومتر در جدول رسمی 0.01 میلی‌متر است؛ دقت میکرومتر برای مدل‌های کوچک‌تر 0.01 و برای برخی مدل‌های بزرگ‌تر 0.02 میلی‌متر درج شده است. بار مجاز نیز بر حسب ابعاد فرق می‌کند؛ برای نمونه نسخه 60×60 میلی‌متر حداکثر بار 49 نیوتن و نمونه 125×125 میلی‌متر تا 180 نیوتن ذکر شده است، مشروط بر قرارگرفتن مرکز جرم در وسط پلتفرم.

در 6584، پسوند مدل موقعیت میکرومتر را مشخص می‌کند: برخی کدها میکرومتر سمت چپ، مرکز یا راست دارند. اگر استیج زیر ابزار نوری، محفظه یا دستگاهی نصب می‌شود، جای دسته و دسترسی انگشت را پیش از سفارش در نقشه ابعادی بررسی کنید. نسخه‌های XY چند ریل حرکتی روی هم دارند؛ ارتفاع نهایی مجموعه و موازی‌بودن سطوح در کاتالوگ اهمیت دارد. از قرار دادن قطعه بزرگ با مرکز ثقل بیرون از سطح پلتفرم بپرهیزید. طبق دفترچه، ابعاد جسم توصیه‌شده نسبت به پلتفرم محدود است و بارگذاری خارج از ظرفیت می‌تواند دقت را کاهش دهد.

استیج Z و ترکیب‌های XZ و XYZ

استیج Z مدل 6586-60 برای تنظیم ارتفاع عمودی نمونه یا حسگر به کار می‌رود. این محور برای تمرکز، تعیین ارتفاع تماس یا جابه‌جایی عمودی محدود مفید است؛ اما با جک بالابر یا ستون ارتفاع‌سنج یکی نیست. استیج XZ مدل 6587-60 حرکت افقی و عمودی را ترکیب می‌کند و برای چیدمانی مناسب است که اصلاح موقعیت در دو جهت موردنیاز باشد. 6585-60 سه محور X، Y و Z را در یک مجموعه ارائه می‌کند و آزادی بیشتری برای تنظیم موقعیت می‌دهد، ولی ارتفاع، جرم، پیچیدگی و بار مجاز آن باید با تجهیزات اطراف سازگار باشد.

اطلاعات عمومی دسته و کد محصولات، وجود این محورهای حرکتی را مشخص می‌کند؛ برای مقادیر دقیق دامنه، دقت میکرومتر، بار مجاز و ابعاد هر کد، دفترچه یا جدول رسمی همان محصول را بررسی کنید. مشخصات 6584 را به مدل Z یا XYZ تعمیم ندهید. اگر قرار است نمونه زیر میکروسکوپ سنگین یا سنسور قرار بگیرد، وزن و مرکز ثقل مجموعه نصب‌شده را محاسبه کنید، نه فقط وزن خود نمونه را. ارتفاع پشته محورها و تعداد سطوح واسط نیز بر پایداری و امکان دسترسی اثر می‌گذارد.

استیج‌های چرخشی 6588-60 و 6583

استیج چرخشی برای تغییر زاویه نمونه حول محور دوران استفاده می‌شود. 6588-60 در عنوان سازنده یک استیج چرخشی محور XY است؛ ممکن است حرکت خطی XY با چرخش در یک ساختار ترکیب شده باشد، بنابراین نقشه و دفترچه محصول را برای تعداد محورها و نوع حرکت معیار قرار دهید. خانواده 6583 نیز به‌عنوان استیج چرخشی عرضه شده و نسخه‌های آن می‌توانند اندازه صفحه، درجه‌بندی یا دقت زاویه متفاوت داشته باشند. این دو مدل را صرفاً به دلیل واژه چرخشی یکسان فرض نکنید.

در کاربردهای بازرسی نوری و موقعیت‌دهی، چرخاندن نمونه کمک می‌کند وجه یا لبه دیگری در میدان دید قرار گیرد. برای مقایسه چند زاویه، موقعیت صفر و شیوه خواندن تقسیم‌بندی را ثابت نگه دارید. اگر دقت زاویه برای نتیجه اهمیت دارد، میزان خطای چرخش و لقی را از مشخصات سازنده استخراج کنید و در صورت نیاز با مرجع مستقل کنترل کنید. بار نامتقارن ممکن است چرخش روان یا تکرارپذیری را تغییر دهد؛ نمونه را تا حد امکان نزدیک مرکز پلتفرم ببندید و از حرکت ناخواسته آن جلوگیری کنید.

چطور بین استیج‌ها انتخاب کنیم؟

• اگر فقط در یک راستای خطی نمونه را حرکت می‌دهید، 6582-60 یا کد متناسب از خانواده X را بررسی کنید.
• برای جابه‌جایی افقی در دو راستا، 6584 را با توجه به ابعاد پلتفرم، دامنه و سمت میکرومتر انتخاب کنید.
• برای تنظیم ارتفاع، 6586-60 را با فضای عمودی و وزن نصب‌شده مقایسه کنید.
• برای تنظیم هم‌زمان افقی و عمودی، 6587-60 یا 6585-60 را بر اساس تعداد محور موردنیاز و پایداری انتخاب کنید.
• اگر نمونه باید به‌صورت زاویه‌ای تغییر وضعیت دهد، 6588-60 یا 6583 را با دامنه و درجه‌بندی دقیق همان مدل بسنجید.
• برای بار سنگین، مرکز جرم و ظرفیت واقعی را بررسی کنید؛ اندازه پلتفرم بزرگ‌تر به‌تنهایی ضمانت باربری بیشتر نیست.

پیش از خرید، نقشه نصب تهیه کنید: سطح اتصال به دستگاه، الگوی سوراخ‌ها، فضای حرکت دستگیره‌ها، ارتفاع جمع‌شده، محدوده حرکت و ابعاد نمونه را وارد کنید. اگر دوربین یا حسگر کابل دارد، مطمئن شوید کابل در حرکت پلتفرم کشیده یا پیچیده نمی‌شود. برای چند محور، نیازهای حرکتی را به ترتیب اولویت مشخص کنید تا از خرید مجموعه‌ای حجیم‌تر از نیاز پرهیز شود. اگر فیدبک دیجیتال، کنترل موتوری یا ثبت موقعیت خودکار لازم دارید، این استیج‌های میکرومتری دستی ممکن است کافی نباشند و باید دستگاه مجهز به انکودر یا سامانه حرکتی دیگر بررسی شود.

روش نصب و استفاده

1. سطوح اتصال را از گردوغبار و پلیسه پاک کنید و استیج را طبق جهت محورهای حک‌شده در نقشه نصب کنید.
2. پیچ‌های نصب را یکنواخت و با نیروی مناسب ببندید؛ بستن نامتقارن ممکن است بدنه را تحت تنش قرار دهد.
3. قطعه یا حسگر را در مرکز تا حد امکان قرار دهید و از مهار متناسب با شکل نمونه استفاده کنید.
4. قبل از حرکت کامل، بدون بار یا با بار کم، نرمی حرکت و آزاد بودن مسیر هر دستگیره را بررسی کنید.
5. موقعیت اولیه را ثبت کنید و با چرخاندن آرام میکرومتر، جهت و مقدار حرکت را کنترل کنید.
6. از انتهای کورس عبور نکنید و به دسته فشار جانبی وارد نکنید؛ پس از یافتن موقعیت، اگر مدل قفل دارد طبق راهنما آن را ببندید.
7. بار را در محدوده اعلام‌شده نگه دارید و در مدل‌های چرخشی، مرکز جرم را نزدیک محور قرار دهید.

میکرومتر مرحله را برای تنظیم ریز طراحی شده است؛ چرخاندن آن با انبردست یا اعمال گشتاور زیاد می‌تواند پیچ و ریل را خراب کند. از حمل دستگاه با گرفتن دسته میکرومتر خودداری کنید. اگر نمونه روی پلتفرم با نوار یا بست نصب می‌شود، فشار بست را طوری تنظیم کنید که سطح یا حرکت پلتفرم تغییر شکل ندهد. در دستگاه‌های نوری، نور، تصویر و میدان دید ممکن است جابه‌جایی ظاهری را نسبت به حرکت واقعی ایجاد کنند؛ روش مشاهده و ثبت را ثابت نگه دارید.

محدودیت‌ها و نگهداری

استیج‌های خطی دامنه محدود دارند و برای پیمایش طولانی یا بارگذاری خارج از محور ساخته نشده‌اند. بار بزرگ با مرکز جرم بیرون از صفحه می‌تواند گشتاور ایجاد کند، به ریل آسیب برساند یا باعث افت دقت شود. ارتفاع‌افزایی با چیدن چند استیج نیز پایداری را کاهش می‌دهد. پیش از نصب ترکیبی، تحمل پایه و دستورالعمل سازنده را بررسی کنید. تقسیم‌بندی میکرومتر، دقت میکرومتر و تکرارپذیری کل نصب را جداگانه در نظر بگیرید؛ برای نتیجه اندازه‌گیری با تلرانس مشخص، از سامانه مرجع یا کالیبراسیون مناسب استفاده کنید.

ذرات و آلودگی را از ریل‌های غلتکی و پیچ میکرومتر دور نگه دارید. پاک‌سازی را با دستمال نرم و روش توصیه‌شده انجام دهید و از مواد شوینده یا روانکار ناسازگار استفاده نکنید. اگر حرکت ناهموار، لقی محسوس یا برگشت‌پذیری ضعیف مشاهده شد، پیچ‌های نصب، بارگذاری و آلودگی را بررسی کنید و از بازکردن اجزای دقیق بدون مجوز خودداری کنید. استیج را هنگام حمل قفل یا محافظت کنید، ضربه نزنید و در محیط خشک و تمیز نگه دارید.

نام‌گذاری بازار ایران و عبارت‌های جست‌وجو

در بازار ایران، «استیج اندازه‌گیری»، «استیج X»، «استیج XY»، «استیج Z»، «میز جابه‌جایی میکرومتری»، «میز دو محوره» و «استیج چرخشی» از عبارت‌های قابل فهم برای کاربر صنعتی و آزمایشگاهی‌اند. نام انگلیسی Stage در کاتالوگ و فروشگاه‌های ابزار اندازه‌گیری رایج است. برای محصول مشخص، نام محور و کد مدل را کنار نام برند بیاورید: «استیج XY اینسایز 6584-602»، «میز جابه‌جایی X مدل 6582» یا «استیج XYZ اینسایز 6585-60». عبارت عمومی «سکو» ممکن است با پایه یا شاسی اشتباه شود؛ افزودن «میکرومتری» و محور حرکت، قصد خرید را دقیق‌تر می‌کند.

در عنوان صفحه محصول، مقدار جابه‌جایی یا اندازه پلتفرم فقط اگر برای همان variant تأیید شده باشد ذکر شود. کدهای 6584-401، 6584-602 و 6584-1252 از نظر ابعاد و ظرفیت یکسان نیستند، حتی اگر همه XY باشند. استیج X و میز چرخشی نیز نیاز جست‌وجوی متفاوت دارند؛ دسته‌بندی و فیلترها بهتر است محور حرکتی، محدوده جابه‌جایی، اندازه صفحه و موقعیت میکرومتر را به شکل روشن نمایش دهند. مشخصه «دقت 0.01 میلی‌متر» را بدون توضیح به‌جای تفکیک‌پذیری درج نکنید.

پرسش‌های متداول

آیا استیج اندازه‌گیری خودش ابعاد قطعه را می‌سنجد؟

خیر. استیج نمونه یا ابزار را موقعیت‌دهی می‌کند. اندازه‌گیری را حسگر، میکروسکوپ، پراب یا ابزار دیگری انجام می‌دهد.

فرق استیج X و XY چیست؟

X فقط در یک راستا حرکت می‌کند؛ XY در دو راستای افقی مستقل امکان تنظیم می‌دهد. مدل XY معمولاً ارتفاع و وزن بیشتری دارد و باید بار مجاز آن را بررسی کنید.

±6.5 میلی‌متر یعنی کل حرکت 6.5 میلی‌متر است؟

خیر، علامت ± معمولاً حرکت از مرکز تا 6.5 میلی‌متر در هر سمت را نشان می‌دهد؛ در نتیجه دامنه کل آن راستا 13 میلی‌متر است. جدول و دفترچه همان مدل را معیار نهایی قرار دهید.

تقسیم‌بندی 0.01 میلی‌متر یعنی دقت کل دستگاه همین مقدار است؟

نه. تقسیم‌بندی هد، دقت خود میکرومتر، موازی‌بودن سطح و خطای کل نصب مشخصه‌های جداگانه‌اند.

چه زمانی استیج چرخشی لازم است؟

وقتی لازم باشد نمونه حول یک محور بچرخد تا وجه یا زاویه دیگری بررسی شود. دامنه و درجه‌بندی چرخش را برای مدل 6583 یا 6588-60 جداگانه کنترل کنید.

خرید استیج اندازه‌گیری INSIZE از ابر ابزار

برای انتخاب صحیح، نوع حرکت، دامنه، دقت میکرومتر، اندازه پلتفرم، بار مجاز، وزن و محل قرارگیری پیچ تنظیم را با دستگاه خود تطبیق دهید. برای نمونه‌ای که روی استیج می‌گذارید، وزن و مرکز جرم کل مجموعه را محاسبه کنید. موجودی و زمان تحویل مدل‌های خاص ممکن است تغییر کند؛ قیمت روز و مشخصات variant را در صفحه کالا بررسی کنید. اگر به موقعیت‌یابی خودکار، بازخورد دیجیتال یا دقت زاویه مشخص نیاز دارید، پیش از خرید با کارشناس فنی هماهنگ کنید تا نیاز شما با قابلیت واقعی مدل تطبیق داده شود.

اطلاعات رسمی INSIZE برای نمونه‌های [استیج XY خانواده 6584](https://insize.com/stage/6584.html) دامنه، تقسیم‌بندی میکرومتر و اندازه پلتفرم را جدا می‌کند؛ دفترچه [6584](https://m.insize.com/upfiles/sms/MN-6584-E%20V0.pdf) نیز نکات بارگذاری و نصب را توضیح می‌دهد. مشخصات استیج‌های X، Z، XZ، XYZ و چرخشی را باید در صفحه و راهنمای همان کد خواند. هنگام ثبت سفارش، مدل کامل 6582، 6584، 6586-60، 6587-60، 6585-60، 6588-60 یا 6583 را درج کنید تا جهت محور و مشخصات variant اشتباه نشود.