بورسکوپ صلب یا آندوسکوپ صنعتی صلب، ابزار اپتیکی باریک و مستقیمی است که برای دیدن نقاط داخلی یا پنهان قطعه استفاده میشود؛ جاهایی که چشم یا میکروسکوپ معمولی به آن دسترسی ندارد. در جستوجوی بازار ایران، نامهای «بورسکوپ صلب»، «بروسکوپ صنعتی»، «آندوسکوپ صنعتی صلب»، «دوربین بازرسی صلب»، «ابزار بازرسی داخل سیلندر» و «بروسکوپ با زاویه دید مستقیم و جانبی» به این گروه نزدیکاند. برای پیدا کردن محصول درست، قطر پروب، طول کاری، جهت دید، زاویهٔ میدان دید، سازگاری با منبع نور یا دوربین و شرایط محیط بازرسی را مشخص کنید.
در این دسته، سری صلب INSIZE ISV-1H بههمراه یک محصول ISV-Y دیده میشود. ISV-1H بورسکوپ صلب با قطر و طولهای مختلف و جهتهای دید ۰، ۳۰، ۷۰ یا ۹۰ درجه است. در مقابل، ISV-Y یک ویدئواسکوپ رومیزی است؛ واحد اصلی آن نمایشگر لمسی، ذخیرهسازی و پردازش تصویر دارد و لولهٔ لنز باید با اندازهٔ موردنیاز انتخاب شود. این دو محصول از نظر ماهیت و روش مشاهده یکسان نیستند؛ ISV-Y در سایت سازنده زیر ویدئواسکوپها قرار میگیرد و بهتر است از صفحهٔ بورسکوپ صلب تفکیک شود.
بورسکوپ صلب برای مشاهدهٔ حفرهها، سوراخها، مسیرها و محفظههای نسبتاً مستقیم به کار میرود؛ از جمله بازرسی داخل قطعات ماشینکاریشده، سیلندر و محفظه، کانالهای داخلی، قطعات ریختهگری، تجهیزات صنعتی و بخشهایی که بازکردن مجموعه برای بازرسی هزینهبر است. ابزار صلب در مقایسه با پروب انعطافپذیر برای مسیرهای مستقیم و دسترسی کنترلشده مناسب است؛ اما اگر مسیر خمیده و پرپیچوخم باشد، بورسکوپ انعطافپذیر یا ویدئواسکوپ مفصلی ممکن است گزینهٔ مناسبتری باشد.
بورسکوپ صلب را نباید دوربین فیلمبرداری معمولی دانست. بسیاری از مدلها تصویر را از طریق سامانهٔ اپتیکی به چشمی یا رابط سازگار منتقل میکنند و ممکن است برای مشاهدهٔ دیجیتال به دوربین یا واحد نمایش جداگانه نیاز داشته باشند. وجود لولهٔ اپتیکی نیز بهمعنی وجود منبع نور داخلی یا ذخیرهٔ عکس نیست. هنگام خرید بررسی کنید چه اجزایی همراه بورسکوپ هستند: منبع نور، کابل نور، آداپتور، چشمی، دوربین، نمایشگر یا نرمافزار ممکن است جداگانه سفارش داده شوند.
صفحهٔ رسمی سازنده برای خانوادهٔ ISV-1H چند نمونهٔ صلب را فهرست میکند. کد ISV-1H4170 لولهٔ قطر ۴ میلیمتر، طول ۱۷۴ میلیمتر، جهت دید مستقیم ۰ درجه و زاویهٔ دید حداقل ۶۰ درجه دارد. مدل ISV-1H4173 با همان قطر و طول، دید ۳۰ درجه دارد؛ ISV-1H4177 جهت دید ۷۰ درجه را ارائه میکند و ISV-1H4179 نسخهٔ دید ۹۰ درجه با طول ۱۶۶ میلیمتر است. مدلهای ISV-1H4300، 4303 و 4307 نیز قطر ۴ میلیمتر، طول ۳۰۲ میلیمتر و بهترتیب جهت دید ۰، ۳۰ و ۷۰ درجه دارند.
این کدها نشان میدهند که فقط دانستن نام ISV-1H برای تعیین محصول کافی نیست. قطر باریکتر برای ورود به مجرای کوچکتر لازم است، اما طول، میدان دید، روشنایی و وضوح تصویر هم باید در نظر گرفته شوند. لولهٔ بلندتر ممکن است دسترسی بیشتری بدهد ولی کنترل جهت و پایداری آن دشوارتر شود. زاویهٔ دید ۰ درجه برای مشاهدهٔ مستقیم روبهرو مناسب است؛ زاویههای ۳۰ یا ۷۰ درجه امکان دیدن سطوح جانبی را در محفظههای خاص فراهم میکنند. نسخهٔ ۹۰ درجه برای مشاهدهٔ تقریباً عمود به محور لوله طراحی شده است. زاویهٔ دید اپتیکی و زاویهٔ میدان دید کمیتهای متفاوتی هستند و نباید با هم اشتباه شوند.
صفحهٔ رسمی مدلهای منتخب ISV-1H زاویهٔ میدان دید حداقل ۶۰ درجه را اعلام میکند. مشخصات کامل میتواند با کد دقیق تغییر کند؛ بنابراین اگر قطر، طول یا جهت دید خاصی نیاز دارید، کد سفارش را با صفحهٔ سازنده تطبیق دهید. فهرست کالای فروشگاه بهصورت کلی «ISV-1H Series» درج شده است و لازم است پیش از خرید نسخهٔ نهایی، قطر و طول دقیق لوله در پیشنهاد قیمت نوشته شود.
در بورسکوپ مستقیم با دید ۰ درجه، محور مشاهده تقریباً همجهت با طول لوله است؛ این حالت برای دیدن انتهای مسیر یا روبهرو مناسب است. دیدهای زاویهدار با تغییر جهت خط دید امکان بررسی دیواره یا گوشهٔ داخلی را بدون چرخاندن کل قطعه فراهم میکنند. تصمیمگیری باید بر اساس هندسهٔ مسیر، محل عیب مورد انتظار، اندازهٔ ورودی و فضای مانور انجام شود. اگر داخل لوله، یک ردیف سوراخ یا شیار جانبی باید بررسی شود، زاویهدید جانبی میتواند دسترسی بصری را بهتر کند؛ بااینحال میدان دید و فاصلهٔ کاری همچنان مهماند.
پیش از سفارش، یک نقشه یا عکس از محل بازرسی تهیه کنید و مسیر حرکت ابزار را مشخص نمایید. قطر ورودی محدودکنندهٔ اصلی قطر بورسکوپ است؛ اما کوچکترین قطر همیشه بهترین انتخاب نیست، زیرا نور و میدان دید آن نیز میتواند متفاوت باشد. طول موردنیاز را از مسیر واقعی و عمق نقطهٔ هدف محاسبه کنید، نه فقط از ضخامت قطعه. همچنین مشخص کنید آیا باید عکس یا فیلم ذخیره شود؛ اگر بله، نیاز به دوربین و سامانهٔ تصویربرداری را در کنار بورسکوپ در نظر بگیرید.
ISV-1H یک لولهٔ اپتیکی صلب برای بازرسی است. ISV-Y طبق کاتالوگ INSIZE یک واحد ویدئواسکوپ رومیزی با نمایشگر لمسی HD دهاینچی، قابلیت عکسبرداری و فیلمبرداری، ذخیرهٔ JPG و MP4، زوم تصویر ۱X/۲X/۳X، تنظیم پیوستهٔ روشنایی، ابزار نشانهگذاری و حافظهٔ داخلی یا فلش USB است. خود واحد اصلی بدون لولهٔ لنز عرضه میشود و لولهها بهعنوان گزینه با قطرها و طولهای متنوع ارائه میشوند. بنابراین ISV-Y فقط «یک بورسکوپ صلب» نیست؛ سامانهٔ نمایش و ثبت تصویر است که میتواند با لولهٔ سازگار کار کند.
در کاتالوگ ISV-Y، لولههای مستقیم صلب با قطرهایی از حدود ۱٫۲ تا ۶ میلیمتر، طولها و رزولوشنهای متفاوت، میدان دید ۱۲۰ درجه و رتبهٔ حفاظتی IP67 برای برخی نسخهها درج شدهاند. برخی مدلها جهت دید مستقیم یا جانبی دارند و میدان عمق فوکوس بر اساس قطر و مدل لوله فرق میکند. این مشخصات فقط به لولهٔ مشخص اشاره دارند؛ نباید IP67 یا دیگر ویژگیها را به تمام لولهها یا مجموعههای ویدئواسکوپ تعمیم داد. برای انتخاب، شمارهٔ لولهٔ ISV-Y و واحد اصلی را جداگانه در فهرست سفارش ثبت کنید.
اگر بازرسی شما به ثبت سریع تصویر، یادداشتگذاری و نمایش مستقل از رایانه نیاز دارد، واحد ISV-Y ممکن است مفید باشد. اگر ابزار سادهٔ اپتیکی با قطر، طول و جهت دید مشخص میخواهید و سامانهٔ تصویربرداری جداگانه دارید، ISV-1H را ارزیابی کنید. در مسیرهای دارای چند خم، هیچکدام را بدون بررسی شعاع خمش و دسترسی انتخاب نکنید؛ بورسکوپ صلب ذاتاً خم نمیشود و لولهٔ صلب ISV-Y نیز باید از مسیر مستقیم عبور کند.
پیش از وارد کردن بورسکوپ، قطر ورودی و وجود پلیسه یا لبهٔ تیز را بررسی کنید. لوله را با فشار وارد نکنید و برای تغییر جهت از پیچاندن ناگهانی یا تکیهدادن نوک به دیواره بپرهیزید. برخورد با لبهٔ داخلی میتواند پنجرهٔ اپتیکی یا لوله را خراش دهد. پس از بازرسی، سطح اپتیکی را طبق دستور سازنده پاک کنید و ابزار را در محفظهٔ محافظ نگهداری نمایید. از خمکردن لولهٔ صلب، کشیدن آن از کابل متصل یا اعمال بار جانبی خودداری کنید.
در صورت استفاده از منبع نور یا دوربین خارجی، شدت روشنایی و فوکوس را پیش از ورود تنظیم کنید. اگر تصویر بیش از حد سفید یا تاریک است، نور را کموزیاد کرده و جهت مشاهده را با هندسهٔ سطح هماهنگ کنید. برای مقایسهٔ بازرسیهای دورهای، زاویهٔ لوله، فاصله، شدت نور و بزرگنمایی تصویر را تا حد ممکن ثابت نگه دارید و عکسها را با شناسهٔ قطعه و تاریخ ذخیره کنید. اگر سامانهٔ ثبت تصویر در محیط تولید استفاده میشود، از سالم بودن کابل، اتصالات و حافظه اطمینان حاصل نمایید.
زاویهٔ میدان دید گسترهای از صحنه را نشان میدهد که از نوک اپتیک قابل مشاهده است؛ عمق میدان بازهای از فاصله است که در آن تصویر قابل قبول باقی میماند. هر دو پارامتر به مدل لوله و اپتیک وابستهاند. میدان دید وسیعتر میتواند سرعت جستوجوی عیب را بالا ببرد، ولی گاهی جزئیات کوچک را در تصویر کموضوحتر میکند. عمق میدان بیشتر کمک میکند سطوحی با فاصلههای متفاوت همزمان قابل مشاهده باشند، اما جای فوکوس دقیق را نمیگیرد. مشخصات این پارامترها را برای کد دقیق لوله بررسی کنید، نه فقط برای خانوادهٔ کلی ISV-1H یا ISV-Y.
روشنایی مناسب نیز به قطر لوله، منبع نور و بازتاب سطح بستگی دارد. داخل محفظهٔ تاریک، لولهای با نور کافی میتواند جزئیات را آشکار کند؛ اما سطح براق ممکن است بازتاب مستقیم ایجاد کند و بخشی از تصویر را سفید نشان دهد. تغییر جهت دید یا زاویهٔ نور میتواند کنتراست را بهتر کند. اگر از سامانهٔ فیبر نوری یا منبع نور خارجی استفاده میکنید، اتصال و سازگاری آن را با محصول تأیید کنید. در زمان استعلام، بپرسید منبع نور در بسته هست یا باید جداگانه تهیه شود.
بورسکوپ ابزار غربالگری بصری و مستندسازی است؛ وجود یا نبود عیب فقط در محدودهٔ قابل مشاهده و با کیفیت تصویر کافی قابل ارزیابی است. سطح بسیار بازتابنده، آلودگی، مایع، بخار، کنتراست پایین یا فاصلهٔ نامناسب میتواند عیب را پنهان کند. بزرگنمایی دیجیتال تصویر را بزرگ میکند اما جزئیات جدیدی از نمونه ایجاد نمیکند. همچنین زاویهٔ ۶۰ درجهٔ میدان دید، به معنی دیدن همهٔ اطراف قطعه یا پوشش ۳۶۰ درجه نیست. برای بررسی کامل ممکن است قطعه یا ابزار را در چند جهت قرار دهید یا از روش آزمون مکمل استفاده کنید.
اشتباه رایج دیگر، خرید براساس قطر و نادیده گرفتن طول، زاویه و نوع واحد تصویربرداری است. بورسکوپ ۴ میلیمتری با طول نامتناسب ممکن است به نقطهٔ هدف نرسد یا مانور آن داخل قطعه دشوار باشد. واحد ISV-Y بدون لولهٔ مناسب تصویر نمیگیرد و سری ISV-1H نیز بدون دوربین/منبع نور ممکن است صرفاً ابزار اپتیکی باشد. محتویات دقیق سفارش را کدبهکد ثبت کنید تا واحد اصلی، لوله، منبع نور، آداپتور و کابل موردنیاز جا نیفتد.
برای مسیر نسبتاً مستقیم و دسترسی کنترلشده به داخل قطعه مناسب است. اگر مسیر خمیده یا زاویهدار است، ویدئواسکوپ انعطافپذیر را بررسی کنید.
دید ۰ درجه در امتداد محور لوله به روبهرو نگاه میکند؛ دید ۹۰ درجه خط دید را به پهلو میبرد. انتخاب تابع جهت سطح یا عیب مورد بررسی است.
طبق کاتالوگ، واحد اصلی ISV-Y بدون لولهٔ لنز معرفی شده و لوله بهعنوان گزینه انتخاب میشود. کد و مشخصات لولهٔ موردنیاز باید در سفارش درج شود.
ثبت تصویر به وجود دوربین یا واحد تصویربرداری سازگار وابسته است. ISV-Y عکس JPG و ویدئوی MP4 ذخیره میکند؛ برای ISV-1H، تجهیزات تصویربرداری سازگار باید جداگانه بررسی شوند.
قطر، طول، جهت دید، میدان دید، محل استفاده و نیاز به نور یا ثبت تصویر را مشخص کنید. سپس کد کامل را با جدول سازنده تطبیق دهید.
سری INSIZE ISV-1H بورسکوپ صلب اپتیکی با قطر، طول و جهت دید متنوع است؛ ISV-Y سامانهٔ ویدئواسکوپ رومیزی با نمایشگر و قابلیت ثبت عکس و فیلم است که لولهٔ مناسب آن جداگانه انتخاب میشود. برای بازرسی داخلی، قطر و طول مسیر، زاویهٔ موردنیاز، کیفیت تصویر، نور و نیاز به مستندسازی را مشخص کنید. از آنجا که فهرست فعلی این دسته هر دو نوع محصول را در کنار هم دارد، هنگام جستوجو به کد محصول دقت کنید و برای استعلام در ایران، کد کامل لوله و همهٔ اقلام لازم را کتبی بپرسید.


