عمقسنج دیجیتال برای اندازهگیری ارتفاع پله، عمق سوراخ، شیار، فرورفتگی و فاصلهٔ سطح تا کف یک ویژگی بهکار میرود. در بازار ایران نامهایی مثل «عمقسنج دیجیتال»، «کولیس عمقسنج دیجیتال»، «عمقسنج دیجیتال ۱۵۰ میلیمتر»، «عمقسنج قلابدار»، «عمقسنج ضدآب» و «شیارسنج دیجیتال» برای این خانواده استفاده میشود. برخلاف کولیس معمولی، عمقسنج یک پایهٔ مرجع پهن دارد که روی سطح قطعه مینشیند و میله یا نوک اندازهگیری به سمت کف شیار یا سوراخ حرکت میکند. مدلهای قلابدار، میلهٔ گرد، نوک نقطهای، پایهٔ لبهچاقویی، نسخهٔ ضدآب و عمقسنج شیار کاربردهای متفاوتی دارند.
این دسته شامل عمقسنجهای دیجیتال استاندارد، مینی، قلابی و دوقلاب، مدلهای دارای پایهٔ افزایشی، ابزارهای شیارسنج و مدلهای تخصصی است. مدلهایی مانند 1141، 1149، 1142، 1144، 1540، 1148، 1143، 1145، 1140، 2141، 2142، 2143 و 2145 در فهرست محصولات دیده میشوند. کد مدل و پسوند آن میتواند محدوده، فرم پایه، نوع نوک، دقت، خروجی داده و درجهٔ حفاظت را عوض کند. عنوان «عمقسنج دیجیتال» بهتنهایی مشخص نمیکند دستگاه برای سطح صاف، شیار باریک یا زیر لبه مناسب است.
در اندازهگیری عمق، سطح پایهٔ ابزار روی مرجع قرار میگیرد و میله یا نوک متحرک تا کف ویژگی پایین میرود. اختلاف ارتفاع بین صفحهٔ مرجع و نقطهٔ تماس، عمق را نشان میدهد. در اندازهگیری پله، پایه روی سطح بالاتر مینشیند و نوک به سطح پایینتر میرسد. برای اندازهگیری شیار، فرم پایه و نوک باید امکان قرارگیری روی دو طرف شیار را داشته باشد. سوراخ کور، شیار باریک، لبهٔ منحنی یا سطح زبر میتواند نیازمند نوک، پایه یا ابزار تخصصی متفاوت باشد.
پایهٔ عمقسنج نقش مرجع را دارد؛ اگر زیر پایه براده، پلیسه یا روغن ضخیم باشد، قرائت اشتباه میشود. پایه باید روی سطح پایدار بنشیند و نوک در راستای درست حرکت کند. انحراف زاویهای، تماس با دیوارهٔ سوراخ، تهنشینی روی لبهٔ پخ یا نیروی زیاد میتواند مقدار نشاندادهشده را تغییر دهد. برای اندازهگیری تکراری، جهت قرارگیری و نیروی تماس را ثابت نگه دارید و در صورت نیاز مقدار را روی چند نقطه بررسی کنید.
مدلهای استاندارد مانند سری 1141 برای اندازهگیری عمق و پله از یک پایهٔ مسطح استفاده میکنند. این مدلها در طولهای متفاوت عرضه میشوند و بعضی نسخهها خروجی داده یا اتصال بیسیم دارند. برای نمونه، صفحهٔ رسمی 1141 برای زیرمدلهای ۱۵۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلیمتری دقت ±۰٫۰۳ میلیمتر و رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر نشان میدهد؛ مدلهای بلندتر میتوانند مشخصات متفاوتی داشته باشند. عدد مربوط به یک نسخه را به همهٔ بازهها و پسوندهای سری تعمیم ندهید.
عمقسنج استاندارد برای سوراخها، شیارها و پلههایی مناسب است که پایه بتواند روی سطح مرجع بنشیند و نوک به کف دسترسی داشته باشد. طول پایه، طول میله، قطر نوک، عرض سطح مرجع و دامنهٔ کورس را بررسی کنید. اندازهٔ اسمی بزرگتر الزاماً دسترسی به هر سوراخ عمیق را تضمین نمیکند؛ فرم پایه و موقعیت فک یا مانع اطراف نیز مهماند.
سری 1149 بهعنوان عمقسنج دیجیتال با درجهٔ حفاظت IP67 معرفی شده است. در مدلهای رسمی ۱۵۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلیمتری، رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر و دقت اعلامی ±۰٫۰۳ میلیمتر درج شده و در جدول این نسخهها خروجی داده ذکر نشده است. بنابراین اگر محیط مرطوب است، 1149 را از نظر درجهٔ حفاظت بررسی کنید؛ اگر ثبت خودکار داده لازم دارید، وجود رابط داده را برای همان کد تأیید کنید و آن را از عبارت IP67 نتیجه نگیرید. مقاومت در برابر نفوذ و انتقال داده دو ویژگی مستقلاند.
IP67 به معنی مجازبودن هر نوع شستوشو یا استفاده در هر مایع صنعتی نیست. دستورالعمل سازنده، وضعیت درپوشها، باتری و شرایط آزمون را رعایت کنید. اگر ابزار با روغن خنککار یا مایع شیمیایی تماس دارد، سازگاری آن را جداگانه تأیید کنید. پس از استفاده، دستگاه را طبق دفترچه تمیز و خشک کنید و از بازکردن درپوش در محیط مرطوب پرهیز نمایید.
عمقسنج قلابدار برای اندازهگیری زیر لبه، پشت شانه یا ویژگیای طراحی شده که نوک مستقیم به آن نمیرسد. قلاب از لبه عبور میکند و سطح تماس را در موقعیت موردنیاز قرار میدهد. مدلهای 1142 و 1144 از این خانوادهاند و مدل 1540 نیز عمقسنج دوقلاب با طول متفاوت است. دامنهٔ اندازهگیری، شکل قلاب، طول پایه و نحوهٔ صفرکردن را براساس کد دقیق بخوانید. قلاب نباید روی لبهٔ تیز یا پلیسهدار گیر کند، زیرا تماس ناقص یا آسیب به سطح ایجاد میشود.
در برخی مدلهای دیجیتال قلابدار، زیرمدلهای مختلف بازه و دقت متفاوت دارند و نسخههای دارای ارتباط بیسیم یا رابط داده ممکن است وجود داشته باشند. برای مثال، مشخصات رسمی خانوادهٔ 1142 نسخهٔ ۱۵۰ میلیمتری با دقت ±۰٫۰۳ میلیمتر و نسخهٔ ۳۰۰ میلیمتری با دقت متفاوتی را فهرست میکند. هنگام سفارش، فقط «1142» ننویسید؛ طول، پسوند، قلاب موردنیاز و خروجی داده را مشخص کنید.
مدلهایی مانند 1148 و نسخهٔ مینی 1140 میلهٔ عمق گرد دارند. میلهٔ گرد برای بعضی سوراخها و شیارهای محدود میتواند تماس نقطهای فراهم کند و جایگاه نوک را با میلهٔ پهن متفاوت سازد. برخی نوکهای قابل تعویض برای اندازهگیری شیار باریک یا داخل سوراخ کور در دسترساند؛ اندازه و شکل نوک باید با ویژگی قطعه هماهنگ باشد. دفترچهٔ 1148 کاربرد نوکهای دیسکی مختلف برای شیارهای باریک یا شیار داخل سوراخ کور را توضیح میدهد. از نوک نازکتر برای هر شیار استفاده نکنید مگر آنکه با ابعاد و دقت موردنیاز سازگار باشد.
عمقسنج مینی 1140 یا 1145 برای اندازههای کوتاه و فضای محدود مناسب است. کورس ۲۵ میلیمتری یک محدودیت واقعی است؛ اگر عمق قطعه بیشتر باشد، ابزار خارج از دامنه استفاده میشود. مدل مینی برای کنترل ویژگیهای کوچک، تعمیرات یا فضای کار محدود کاربرد دارد و جایگزین نسخهٔ بلندتر برای عمق زیاد نیست.
عمقسنج نقطهای مانند 1143 میتواند برای تماس در نقطهٔ مشخص یا ویژگیهایی که نوک معمولی دسترسی دشوار دارد بهکار رود. نوک باریکتر احتمال تماس با کف شیار را افزایش میدهد، اما حساسیت به خطای جایگذاری، زبری و فشار نیز بیشتر میشود. برای سطح نرم، نازک یا آسیبپذیر، نیروی تماس را مدیریت کنید. اگر کف سوراخ مخروطی یا ناهموار است، یک نقطهٔ اندازهگیری ممکن است نمایندهٔ عمق کل نباشد؛ تعداد نقاط و روش میانگینگیری باید براساس نقشه تعیین شود.
مدلهایی مانند 1147 دارای سوراخهای نصب برای پایهٔ افزایشی یا extension base هستند. پایهٔ افزایشی در برخی چیدمانها سطح اتکا یا دسترسی را گسترش میدهد و باید با سری مناسب سازگار باشد. خود قطعهٔ افزایشی ممکن است جداگانه فروخته شود؛ کد پایه، طول و نحوهٔ نصب را از فهرست اقلام بررسی کنید. نصب پایهٔ نامتناسب میتواند موازیبودن سطح مرجع و نوک را تغییر دهد و خطای اندازهگیری ایجاد کند.
مدل 2143 دارای پایهٔ لبهچاقویی ۶۰ درجه است و برای دسترسی یا تماس مشخص در کنار شیار یا لبه طراحی شده است. دامنهٔ مدل 2143-101 برابر ۰ تا ۱۲٫۷ میلیمتر است، رزولوشن آن ۰٫۰۱ میلیمتر و دقت اعلامی ±۲۰ میکرومتر است. این مقادیر مخصوص همین کد است و در مقایسه با عمقسنجهای ۱۵۰ میلیمتری استاندارد نباید بهصورت مستقیم به همهٔ کاربردها تعمیم یابد. پهنای شیار، زاویهٔ لبه و نحوهٔ قرارگیری پایه تعیین میکند این مدل مناسب است یا خیر.
مدل 2143 میتواند با حالت مطلق و نسبی کار کند و جهت اندازهگیری آن طبق دفترچه تنظیم میشود. پیش از قرائت، ابزار را روی مرجع صاف و عمود قرار دهید و صفر را تنظیم کنید. از تماس مستقیم مایع با نمایشگر و اجزای الکترونیکی جلوگیری نمایید. رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر در کنار دقت ±۲۰ میکرومتر نمونهٔ دیگری است که نشان میدهد تعداد رقم نمایشگر با دقت یکی نیست.
سری 2145 با عنوان Digital Groove Gauge برای سنجش شیار طراحی شده است و نباید آن را با عمقسنج عمومی پایهمسطح یکی دانست. این سری بازهٔ اعلامی ۰ تا ۸۵ میلیمتر دارد؛ بسته به زیرمدل، دقت اعلامی ±۲۰ میکرومتر یا ±۵ میکرومتر و رزولوشن ۰٫۰۱ یا ۰٫۰۰۱ میلیمتر است. اندازهگیری شیار به فرم نوک، فاصلهٔ بین سطوح، روش تماس و وضعیت پایه وابسته است. برای انتخاب مدل، عرض و عمق شیار و تلرانس نقشه را اعلام کنید و پسوند دقیق را تطبیق دهید.
کولیس عمقسنج معمولاً از ساختار خطکش و پایهٔ مشابه کولیس استفاده میکند و برای اندازهگیریهای عمومی داخل شیار یا سوراخ بهکار میرود. عمقسنج دیجیتال میتواند با پایه و نمایشگر مخصوص، نوک قابلتغییر یا فرم قلابدار عرضه شود. میکرومتر عمق از پیچ میکرومتری، پایهٔ مرجع و گاه میلههای افزایشی استفاده میکند و برای بعضی تلرانسهای دقیق روش متفاوتی فراهم میسازد. هیچکدام بهطور مطلق بهترین نیستند؛ دامنه، دقت، فرم شیار و روش اندازهگیری تعیینکننده است.
عنوان «کولیس عمقسنج» در فروشگاههای ایرانی گاهی برای عمقسنج دیجیتال نیز استفاده میشود. برای روشنشدن محصول، نوع پایه، قطر یا فرم میله، کورس، دامنه و کد مدل را در عنوان ذکر کنید. اگر اندازهگیری شیار یا پله با هندسهٔ خاص مدنظر است، نام عمومی «عمقسنج» کافی نیست؛ ابزار نقطهای، قلابدار، پایهچاقویی یا شیارسنج ممکن است لازم باشد. اندازهگیری قطر داخلی سوراخ نیز با اندازهگیری عمق اشتباه نشود و ممکن است به داخلسنج نیاز داشته باشد.
ابتدا سطح قطعه و پایهٔ ابزار را تمیز کنید. پایه را روی مرجع قرار دهید و مطمئن شوید کج یا روی پلیسه ننشسته است. ابزار را روی بلوک یا سطح مرجع مناسب صفر کنید، سپس نوک را بهآرامی تا کف ویژگی پایین بیاورید. دستگاه را در راستای اندازهگیری نگه دارید و اجازه ندهید میله به دیواره فشار جانبی وارد کند. برای شیار باریک، نوع نوک را بررسی کنید تا نوک یا قلاب به لبه تکیه نکند. نیروی بیش از حد میتواند قرائت را تغییر دهد یا سطح قطعه را آسیب بزند.
در عمقسنج دیجیتال، واحد میلیمتر/اینچ و حالت مطلق/نسبی را پیش از اندازهگیری کنترل کنید. اگر دستگاه خروجی داده دارد، روش ارتباط و شناسهٔ قطعه را آزمایش کنید و مطمئن شوید داده به نرمافزار درست منتقل میشود. صفرکردن نمایشگر کالیبراسیون نیست. اگر ابزار برای کنترل نهایی استفاده میشود، بازرسی دورهای، گواهی و مرجع اندازهگیری را در نظام کیفیت ثبت کنید. دمای قطعه و ابزار، زبری سطح، وضعیت پایه و فاصلهٔ اندازهگیری میتوانند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهند.
در فهرست محصولات این گروه، کد 4986-100 نیز دیده میشود. نام رسمی این محصول Point Rail Lowering Gauge است؛ یعنی گیج تخصصی سنجش افت یا موقعیت ریل نقطهای و نه عمقسنج دیجیتال عمومی برای سوراخ و شیار. خریدار این کد را فقط زمانی انتخاب کند که کاربرد اندازهگیری ریل موردنظر باشد. این تفاوت در نامگذاری مهم است: نگهداشتن یک ابزار تخصصی در کنار عمقسنجهای عمومی بدون توضیح میتواند کاربر را به خرید نامتناسب هدایت کند.
عبارتهای مرتبط شامل «خرید عمقسنج دیجیتال اینسایز»، «قیمت کولیس عمقسنج دیجیتال»، «عمقسنج دیجیتال ۱۵۰ میلیمتر»، «عمقسنج دیجیتال IP67»، «عمقسنج قلابدار دیجیتال»، «عمقسنج دو قلاب»، «عمقسنج مینی دیجیتال»، «عمقسنج با میلهٔ گرد»، «عمقسنج نقطهای»، «عمقسنج پایه لبه چاقویی»، «گیج شیار دیجیتال» و «عمقسنج دیجیتال با خروجی داده» هستند. فروشگاههای ابزار ایران معمولاً عبارت «عمقسنج» یا «کولیس عمقسنج» را همراه طول و کد مدل استفاده میکنند؛ برای نسخههای تخصصی، قلابدار یا ضدآب را نیز در نام میآورند. این اصطلاحها باید به ویژگی تأییدشدهٔ همان مدل محدود شوند.
صفحهٔ دسته میتواند راهنمای انتخاب و مقایسهٔ انواع را ارائه دهد، اما صفحهٔ مدل باید دقت، دامنه، رزولوشن، درجهٔ حفاظت، طول پایه، نوع نوک و وضعیت داده را دقیق ثبت کند. عبارت «عمقسنج دقیق» بهتنهایی برای جستوجو یا خرید کافی نیست؛ نوع ویژگی و دامنه را همراه کنید. مدل شیارسنج باید برای شیار و مدل قلابی برای پشت لبه معرفی شود تا صفحات محصول نیت جستوجوی اشتباه را هدف نگیرند.
قیمت عمقسنج دیجیتال براساس طول و دامنه، فرم پایه و نوک، قلابدار یا استاندارد بودن، درجهٔ حفاظت، خروجی داده، رزولوشن، دقت، لوازم همراه و برند تعیین میشود. نسخهٔ IP67، مدل بیسیم، مدل مینی و شیارسنج را با یک عمقسنج عمومی ۱۵۰ میلیمتری بدون بررسی قابلیتها مقایسه نکنید. هزینهٔ گیرنده، کابل، پایهٔ افزایشی و نوکهای خاص ممکن است جدا باشد و روی قیمت نهایی اثر بگذارد.
در درخواست قیمت، عمق موردنیاز، عرض شیار، شکل لبه، سطح مرجع، شرایط محیط، نیاز به خروجی داده و کد مدل را اعلام کنید. از فروشنده بخواهید کد کامل زیرمدل، دقت، رزولوشن، درجهٔ حفاظت، اقلام داخل جعبه، لوازم اختیاری و گواهی کالیبراسیون را جداگانه مشخص کند. اگر ابزار برای سنجش یک شیار یا قطعهٔ خاص است، تصویر یا نقشهٔ مقطع را بفرستید تا شکل نوک و پایه پیش از سفارش بررسی شود.
هر دو عمقسنج دیجیتالاند؛ سری 1149 با درجهٔ حفاظت IP67 معرفی شده، در حالی که 1141 خانوادهٔ استاندارد با نسخههای متفاوت خروجی داده یا بیسیم است. مشخصات و قابلیت هر کد را جداگانه بررسی کنید.
عمقسنج قلابدار مانند خانوادهٔ 1142 یا 1144 ممکن است مناسب باشد، به شرط آنکه شکل قلاب و دامنه با قطعه هماهنگ باشد. مدل دوقلاب یا طول بلندتر را براساس نقشه انتخاب کنید.
عدد ۰٫۰۱ معمولاً رزولوشن نمایش را مشخص میکند، نه دقت تضمینی. دقت و محدودهٔ هر زیرمدل در جدول رسمی جداگانه درج میشود.
خیر. 2145 بهعنوان Digital Groove Gauge برای سنجش شیار طراحی شده و فرم تماس و مشخصات آن با عمقسنج استاندارد تفاوت دارد.
نه لزوماً. درجهٔ IP و انتقال داده مشخصات جداگانهاند. برای نمونه، جدول رسمی نسخههای 1149 خروجی داده را ذکر نمیکند؛ برای نیاز به ثبت خودکار، همان کد را بررسی کنید.
برای خرید عمقسنج دیجیتال اینسایز، شکل ویژگی و نحوهٔ تماس را پیش از انتخاب مدل مشخص کنید. سپس دامنه، دقت، رزولوشن، نوع پایه و نوک، درجهٔ حفاظت و ارتباط داده را از مشخصات کد کامل تطبیق دهید. اگر کاربرد شما شیار باریک، پشت لبه یا ریل است، مدل تخصصی را با ابزار عمومی اشتباه نگیرید.















