در ساختار فروشگاه، این زیردسته با عنوان «گیج کنترل عملکرد رزوه» نمایش داده میشود؛ اما محصولات فعلی آن عمدتاً دو کاربرد مشخص دارند: اندازهگیری عمق رزوهٔ داخلی و تعیین موقعیت سوراخ رزوهدار. عمقسنج رزوه برای سنجش طول یا عمق بخش رزوهشده به کار میرود، درحالیکه گیج موقعیت رزوهدار محور سوراخ را برای کنترل مختصاتی، هممحوری یا فاصلهٔ مراکز به یک سطح استوانهای مرجع تبدیل میکند. این محصولات با گیج پلاگ و رینگی برو/نرو، دستگاه بازرسی گشتاور رزوه یا میکرومتر اندازهگیری قطر گام یکسان نیستند. برای انتخاب درست، نوع ویژگی مورد نیاز را پیش از توجه به نام کلی دسته مشخص کنید.
در فهرست زندهٔ این زیردسته، خانوادههایی مانند عمقسنج رزوهٔ مکانیکی 4666، عمقسنج دیجیتال رزوه 4649، متعلقات تنظیم/صفر 4668 و گیجهای تعیین موقعیت سوراخ رزوهدار 4662 و 4676 دیده میشوند. اینها همگی با رزوه ارتباط دارند، اما خروجی و روش استفادهشان متفاوت است. عمقسنج به عمق رزوه میپردازد؛ گیج موقعیت، محور یا محل سوراخ را برای اندازهگیری بعدی مرجع میکند؛ متعلقهٔ صفر به تنظیم عمقسنج دیجیتال کمک میکند. نامگذاری بازار ممکن است آنها را زیر «گیج رزوه» یا «ابزار کنترل رزوه» قرار دهد، اما پیش از سفارش کاربرد دقیق مدل را از کاتالوگ بررسی کنید.
اگر هدف کنترل انطباق کامل رزوه با حدود تلرانس باشد، این دسته بهتنهایی پاسخگوی همهٔ نیاز نیست. برای آزمون GO/NO-GO و کنترل فرم رزوه، پلاگ و رینگ مناسب از دستهٔ گیج رزوهٔ پلاگ و رینگی را انتخاب کنید. اگر اندازهٔ عددی پارامترهای رزوه مثل قطر گام یا قطرهای اصلی لازم است، به ابزار اندازهگیری رزوه مراجعه کنید. هر صفحه بر ویژگی متفاوتی تمرکز دارد؛ عنوان کلی «کنترل رزوه» را با روش بازرسی واقعی قطعه تطبیق دهید.
عمقسنج رزوه وسیلهای است که برای سنجش فاصلهٔ محوری از سطح مرجع قطعه تا نقطه یا حد تعریفشدهٔ رزوه استفاده میشود. در رزوهٔ داخلی، عمق مفید درگیری میتواند بر استحکام اتصال، طول پیچ درگیر و عملکرد مونتاژ اثر بگذارد. ابزارهای مخصوص عمق رزوه با شکل تماس و روش مرجعگذاری طراحی میشوند تا اندازهگیری را نسبت به یک سطح یا ابتدای رزوه انجام دهند. این ابزار با عمقسنج عمومی تخت یا نوکتیز یکسان نیست، زیرا باید با فرم، گام و محدودهٔ رزوه سازگار باشد.
در خانوادهٔ INSIZE، مدلهای 4666 و 4649 بهعنوان عمقسنج رزوه معرفی میشوند. مدل 4666 در نمونههای کاتالوگ، قرائت مدرج مکانیکی دارد و مدل 4649 دیجیتال است؛ دامنه، تفکیکپذیری یا بازهٔ عمق به کد دقیق و سایز رزوه وابسته است. کد 4668 نیز در برخی اقلام بهعنوان متعلقه یا بلوک تنظیم/صفر ذکر میشود. عبارتهایی مانند «۸ میلیمتر» در عنوان فروشگاهی ممکن است به سایز اسمی رزوه اشاره کند، نه عمق اندازهگیری یا طول ابزار؛ مشخصات جدول همان مدل را بخوانید تا این دو برداشت اشتباه نشود.
اندازهگیری عمق رزوه زمانی اهمیت دارد که نقشه حداقل یا حداکثر درگیری، عمق سوراخ قلاویزکاریشده یا طول بخش کامل رزوه را تعریف کرده باشد. عمق سوراخ خام، عمق مخروط نوک مته، عمق رزوهٔ ناقص ورودی و عمق رزوهٔ کامل مفید لزوماً یک مقدار نیستند. روش آزمون باید روشن کند مبدا اندازهگیری کجاست، پخ ورودی چگونه لحاظ میشود و ابزار تا کجا باید وارد شود. پیش از ثبت نتیجه، نقشه یا استاندارد قطعه را بررسی کنید و عمقسنج را با همان تعریف مرجع به کار ببرید.
عمقسنج مکانیکی میتواند برای کارگاهی که روش ساده، محیط بدون نیاز به ثبت الکترونیکی و اپراتور آشنا با مقیاس دارد مناسب باشد. نسخهٔ دیجیتال خواندن را مستقیمتر میکند و در برخی مدلها صفرکردن، تغییر واحد یا انتقال داده ممکن است فراهم باشد؛ همهٔ این قابلیتها را از صفحهٔ مدل تأیید کنید. نمایشگر دیجیتال بهخودیخود دقت بیشتر تضمین نمیکند. معیارهای دقت، تفکیکپذیری، تکرارپذیری، طول ابزار، روش مرجعگذاری و کیفیت تماس را با هم مقایسه کنید.
برای انتخاب، ابتدا سایز و استاندارد رزوه را از نقشه بردارید. سپس دامنهٔ عمق مورد انتظار، قطر یا گام رزوه، دسترسی ابزار، سطح مرجع، نیاز به ثبت داده، شرایط محیطی و نوع نمایش را مشخص کنید. برخی مدلها برای رزوههای متریک مشخص و کلاس خاص عرضه میشوند؛ استفاده از سایز نزدیک یا گام مشابه اما متفاوت میتواند تماس اشتباه ایجاد کند. اگر چند نوع رزوه در خط دارید، ببینید ابزار امکان تعویض سر یا تنظیم برای اندازههای دیگر را دارد یا باید چند کد جدا تهیه شود.
دامنهٔ عمق و دقت اعلامشده به مدل وابسته است. کاتالوگ 4666 برای هر کد، سایز رزوه و بازهٔ عمق مشخصی ارائه میکند؛ در برخی اندازهها بازه از صفر تا مقدار متفاوتی تعریف شده و درجهبندی و دقت نیز در ستون جدا آمده است. این مقادیر را از یک سایز به مدل دیگر تعمیم ندهید. نسخهٔ دیجیتال 4649 هم جدول اختصاصی خودش را دارد و ممکن است با بلوک تنظیم یا متعلقهٔ جدا همراه شود. کد کامل، نه فقط عدد 4666 یا 4649، ملاک استعلام و سفارش باشد.
سطح قطعه و نوک تماس ابزار را پیش از سنجش از براده، روغن و آلودگی پاک کنید. سطح مرجع باید همان نقطهای باشد که نقشه یا روش بازرسی تعیین کرده است؛ اگر سطح روی قطعه زبر، کج یا دارای پخ است، آن را بدون تعریف مرجع با سطح صاف فرض نکنید. ابزار را همراستا با محور سوراخ قرار دهید و تماس را طبق دفترچه برقرار کنید. با اعمال نیروی زیاد، ابزار را به زور داخل رزوه نچرخانید؛ این کار میتواند هم رزوه و هم پراب را آسیب بزند و مبدا اندازهگیری را تغییر دهد.
برای مدل دیجیتال، تنظیم صفر را با مرجع، بلوک یا متعلقهٔ معرفیشده در دستورالعمل انجام دهید. پیش از ورود به قطعهٔ واقعی، صحت نمایش را روی مرجع کنترل کنید و واحد و حالت اندازهگیری را تأیید کنید. اگر ابزار صفرشونده است، ثبت کنید صفر روی چه سطح یا بلوکی تنظیم شده است. پس از چند اندازهگیری تکراری، پایداری نتیجه را بسنجید؛ تغییر زیاد میتواند ناشی از پلیسه، تفاوت اپراتور، تماس نادرست یا ناهمواری سطح باشد. روشهای مرجعگذاری بین کدها ممکن است متفاوت باشند، پس دفترچهٔ همان مدل ارجح است.
نتیجه را با تعریف عمق روی نقشه مقایسه کنید. اگر قطعه دارای پخ، رزوهٔ ناقص یا خروج ابزار برش است، مشخص کنید اندازهگیری تا ابتدای اولین رزوهٔ کامل انجام میشود یا تا مرز دیگری. در قطعهٔ کور، نوک مته و انتهای رزوه ممکن است دو عمق متفاوت داشته باشند. برای کنترل عمق مؤثر درگیری، روش آزمون باید با مهندس طراحی یا کیفیت تأیید شود. عمقسنج رزوه به تنهایی سلامت قطر، گام، زاویه و کلاس رزوه را ثابت نمیکند.
گیج Threaded Hole Location Gauge برای تبدیل رزوهٔ داخلی به یک سطح یا محور مرجع قابلاستفاده در اندازهگیری موقعیت طراحی شده است. ابزار در رزوهٔ قطعه نصب میشود و بخش استوانهای دقیق آن میتواند برای تعیین محل مرکز سوراخ روی CMM، بررسی فاصلهٔ بین دو سوراخ رزوهدار یا اندازهگیری عمودبودن و رابطهٔ موقعیتی به کار رود. گیج را بهعنوان عمقسنج یا پلاگ برو/نرو اشتباه نگیرید؛ تمرکز این ابزار روی انتقال محور سوراخ رزوه به مرجع هندسی اندازهگیری است.
مدلهای 4662 و 4676 در خانوادهٔ INSIZE برای سایزها و کاربردهای مختلف معرفی شدهاند. نمونهٔ 4676 میتواند شفت یا بخش راهنمای spline داشته باشد تا در کاربردهایی مانند استفاده با CMM یا کولیس و مرجعگیری از پخ مناسب بهکار رود. کاتالوگ سازنده محدودیت مهمی را ذکر میکند: استفاده در قطعاتی که پخ با بخش رزوه هممرکز است. اگر پخ خارج از مرکز باشد، سطح راهنما ممکن است محور نادرستی را ایجاد کند و اندازهگیری مختصاتی را منحرف سازد. پیش از خرید، هندسهٔ پخ، هممرکزی، نوع رزوه، طول ابزار و سطح تماس را با قطعهٔ واقعی تطبیق دهید.
گیج موقعیت سوراخ رزوهدار برای تمام سیستمهای مرجعگذاری یا همهٔ CMMها بدون تنظیم مناسب قابل استفاده نیست. ابتدا مشخص کنید قطعه چگونه فیکس میشود، چند سوراخ اندازهگیری میشوند، فاصلهٔ مراکز یا موقعیت نسبت به چه مبناهایی سنجیده میشود و آیا عدم قطعیت گیج با تلرانس موقعیتی سازگار است. در صورت نیاز، گواهی یا اندازهگیری قطر بخش استوانهای، هممحوری آن با بخش رزوهدار و ویژگیهای هندسی را بررسی کنید. اگر اندازهگیری روی کولیس دستی انجام میشود، روش نگهداری و همراستایی ممکن است با CMM تفاوت داشته باشد.
عبارت «عمق رزوه» در مکالمهٔ کارگاهی ممکن است چند معنی داشته باشد: عمق کل سوراخ، طول رزوهٔ قلاویزشده، طول رزوهٔ کامل، طولی که پیچ واقعاً درگیر میشود یا فاصلهٔ باقیمانده تا کف سوراخ. این مقادیر در طراحی میتوانند متفاوت باشند. متهٔ نوکدار معمولاً انتهایی مخروطی دارد و قلاویز نیز ممکن است در بخش انتهایی دندانهٔ کامل نداشته باشد. بنابراین عمق سوراخ بهطور خودکار عمق رزوهٔ مفید نیست.
برای جلوگیری از اختلاف تفسیر بین طراحی، تولید و کنترل کیفیت، نقشه باید مبدا و ویژگی مورد سنجش را مشخص کند. اگر الزام دربارهٔ تعداد دندانهٔ کامل یا طول درگیری است، یک عدد عمق کلی ممکن است کافی نباشد. عمقسنج رزوهٔ مخصوص میتواند با تکیه بر شکل تماس و گام، سطح مربوط را تشخیص دهد؛ با این حال نحوهٔ تفسیر به ابزار و روش بستگی دارد. در صورت نبود تعریف، پیش از اعمال حد قبولی از مهندس طراح یا مسئول کیفیت تأیید بگیرید.
در اندازهگیری عمق، دقت و تفکیکپذیری را از هم جدا کنید. تفکیکپذیری کوچکتر نمایشگر به معنی خطای کمتر کل سیستم نیست. دقت اعلامشدهٔ ابزار، وضعیت کالیبراسیون، تکرارپذیری، فشار تماس، نحوهٔ فیکسشدن قطعه، کیفیت سطح مبنا و زاویهٔ پراب همگی بر تصمیم اثر دارند. اگر تلرانس عمق قطعه نزدیک به خطای ابزار است، روش باید از نظر عدم قطعیت ارزیابی شود؛ انتخاب ابزار فقط بر اساس تعداد رقمهای نمایشگر کافی نیست.
برای اندازهگیری مختصاتی سوراخ رزوهدار نیز خطای محلیابی فقط به CMM مربوط نیست. قطر و راستایی بخش استوانهای گیج، هممحوری محور آن با رزوه، پخ ورودی قطعه، آلودگی رزوه و گشتاور بستن در نتیجه مؤثرند. استفادهٔ مجدد از گیج آسیبدیده یا شلشدن آن در رزوه میتواند نقطهٔ مرجع را تغییر دهد. هر گیج را با شناسه و کد قطعه ثبت کنید و برای اندازهگیریهای تکراری از روش نصب ثابت استفاده نمایید.
عمقسنج رزوه را طبق دورهای که سازمان بر اساس حساسیت قطعه، دفعات استفاده، سابقهٔ پایداری و الزامات مشتری تعیین میکند، کالیبره یا تأیید کنید. کنترل صفر در ابتدای شیفت، اگر در روش آمده باشد، جایگزین کالیبراسیون دورهای نیست. گیج موقعیت نیز ممکن است نیازمند اندازهگیری ابعاد بخش مرجع، بررسی هممحوری و ارزیابی رزوهٔ اتصال باشد. گواهی را با کد و شمارهٔ سریال ابزار تطبیق دهید و دامنه، نتایج، روش، عدم قطعیت و قابلیت ردیابی را بررسی کنید.
اگر ابزار ضربه خورده، پراب خم شده، لقی پیدا کرده یا خوانش دیجیتال ناپایدار است، آن را تا بررسی از سرویس حساس خارج کنید. دستگاه دیجیتال را از رطوبت و ضربه محافظت کنید و باتری و کابل را مطابق راهنمای سازنده نگه دارید. سطوح تماس را با پارچهٔ نرم تمیز کنید و از سوهانکاری یا اصلاح دستی خودداری کنید. گیجهای موقعیت را در جعبهٔ مخصوص قرار دهید و بخش استوانهای دقیق را از برخورد با ابزارهای دیگر حفظ کنید.
متعلقات 4668 در بعضی ترکیبها برای تنظیم یا صفرکردن عمقسنج مطرح میشوند. پیش از خرید، بررسی کنید که متعلقه در بستهٔ اصلی مدل 4649 یا 4666 قرار دارد یا جداگانه باید تهیه شود. وجود یک بلوک یا setter مشابه، سازگاری با کد شما را ثابت نمیکند. اقلام همراه، ابعاد مرجع و روش کاربرد را از کاتالوگ همان خانواده بخوانید و در پروندهٔ کنترل ابزار ثبت کنید.
در استعلام عمقسنج، سایز اسمی و استاندارد رزوه، گام، حداقل و حداکثر عمق، تعریف مبدا، نیاز به قرائت دیجیتال، دقت، تفکیکپذیری، متعلقهٔ تنظیم و نوع گواهی را بنویسید. برای مدل مکانیکی یا دیجیتال، کد کامل و دامنهٔ همان نسخه را از کاتالوگ استخراج کنید. اگر بخش رزوهٔ قطعه پخ یا شیار دارد، نقشه یا عکس مقطع را ضمیمه کنید تا تماس ابزار درست ارزیابی شود.
در استعلام گیج موقعیت سوراخ، قطر و گام رزوه، کلاس، پخ ورودی و هممرکزی آن با محور رزوه، قطر بخش راهنما، نوع دستگاه مختصاتی، فاصلهٔ سوراخها و نیاز به گواهی را مشخص کنید. اگر قرار است روی CMM استفاده شود، نوع تماس پروب و نحوهٔ تعریف محور را با برنامهنویس CMM مرور کنید. برای گیج 4676، شکل راهنما و محدودیت هممرکزی پخ اهمیت دارد. مدل 4662 نیز باید با سایز دقیق و نوع متریک یا اینچی انتخاب شود.
قیمت و موجودی روز، گواهی، متعلقات، نسخهٔ دیجیتال/مکانیکی و زمان تحویل میتوانند تفاوت ایجاد کنند. پیشفاکتور را با کد کامل سازنده، نه فقط نام فارسی کوتاه، ثبت کنید. اگر نیاز به کالیبراسیون آزمایشگاهی دارید، نوع مدرک و زمان انجام را قبل از پرداخت مشخص کنید. در پروژههای حساس، خرید را پس از تأیید فنی نقشه و روش بازرسی نهایی کنید.
عمق یا طول تعریفشدهٔ بخش رزوهشده را نسبت به سطح مرجع میسنجد. اینکه مبدا، پخ یا اولین دندانهٔ کامل چگونه لحاظ شود به نقشه و روش مدل وابسته است.
هر دو در خانوادهٔ عمقسنج رزوه قرار میگیرند، اما نسخهها و شیوهٔ نمایش متفاوتاند؛ 4666 بهصورت مدرج و 4649 دیجیتال معرفی میشود. دامنه و ویژگیهای دقیق را برای کد کامل بررسی کنید.
نه لزوماً. ممکن است به سایز اسمی رزوه اشاره کند. جدول مدل را برای بازهٔ عمق، قطر و گام بخوانید.
خیر. عمقسنج ویژگی عمق را کنترل میکند؛ برای حدود کامل رزوه از پلاگ و رینگ مناسب و برای ابعاد دیگر از ابزار متناظر استفاده کنید.
با نصب در سوراخ رزوهدار، بخش استوانهای دقیق آن میتواند محور را برای سنجش موقعیت، فاصلهٔ مراکز یا عمودبودن روی CMM یا ابزار مناسب مرجع کند.
خیر. کاتالوگ محدودیتهایی دربارهٔ هممرکزی پخ و رزوه بیان میکند. هندسهٔ قطعه و سایز مدل را پیش از استفاده تأیید کنید.
نمایش دیجیتال خواندن را آسان میکند، اما دقت به مشخصات مدل، مرجعگذاری، تماس، کالیبراسیون و روش اپراتور وابسته است. اعداد دیتاشیت را مقایسه کنید.
بسته به کد و پیکربندی ممکن است جدا باشد. فهرست محتویات کاتالوگ و صفحهٔ محصول را بررسی و هنگام سفارش تأیید کنید.
به ویژگی مورد نظر بستگی دارد: پلاگ/رینگ برای GO/NO-GO، عمقسنج برای عمق، ابزار اندازهگیری رزوه برای برخی ابعاد عددی و گیج موقعیت برای مرجعکردن محور سوراخ.
محصولات فعلی این زیردسته بیش از آنکه یک گروه عمومی «کنترل عملکرد رزوه» باشند، ابزارهای مشخص اندازهگیری عمق رزوه و تعیین موقعیت سوراخ رزوهدارند. برای سنجش عمق، کد 4666 یا 4649 را بر اساس سایز رزوه، بازه، نمایش و مرجع صفر انتخاب کنید؛ برای انتقال محور سوراخ به اندازهگیری مختصاتی، 4662 یا 4676 را با هندسهٔ پخ، هممرکزی و نوع رزوه تطبیق دهید. عمقسنج را جای گیج برو/نرو و گیج موقعیت را جای ابزار اندازهگیری قطر گام به کار نبرید. پیش از سفارش، مشخصات نقشه، کد کامل، اقلام همراه و مدرک کالیبراسیون را بررسی کنید.
کاربرد عمقسنج با جدول رسمی Thread Depth Gauges مدل 4666، کاتالوگ عمقسنج دیجیتال 4649 و فهرست رسمی راهنماها و ابزارهای عمق رزوه بررسی شده است. کاربرد محلیابی با کاتالوگ رسمی گیجهای موقعیت سوراخ رزوهدار و صفحات عرضهٔ مدلهای 4676 و 4662/4676 و 4666 در بازار منطقه تطبیق داده شده است. عنوان دسته در فروشگاه با محصولات فعلی همخوانی کامل ندارد؛ این متن برای پرهیز از گمراهی خریدار بر کاربرد واقعی مدلها تکیه دارد.





