کولیس دیجیتال برای اندازهگیری سریع ابعاد بیرونی، داخلی، پله و عمق به کار میرود و مقدار اندازه روی نمایشگر خوانده میشود. در مقایسه با کولیس ورنیه، خواندن نمایشگر برای بسیاری از کاربران سادهتر است و تبدیل میلیمتر و اینچ یا صفرکردن در نقطهٔ دلخواه میتواند کار را سریع کند. بااینحال نمایش دیجیتال بهتنهایی دقت بالاتر را تضمین نمیکند؛ دقت به مدل، طول بازه، هندسهٔ فک، وضعیت قطعه، نیروی تماس و کالیبراسیون وابسته است. اگر برای قطعهٔ عمومی روزانه ابزار میخواهید، یک کولیس استاندارد ممکن است کافی باشد؛ برای محیط خیس، قطعهٔ بزرگ، فک مقاوم یا کاربرد خاص باید سراغ مدل طراحیشده برای همان شرایط بروید.
در این دستهٔ ابر ابزار ۲۲ مدل از کولیسهای دیجیتال INSIZE قرار دارند: مدلهای استاندارد 1108 و 1114، سیستم مطلق 1103، ضدآب IP67 در خانوادههای 1105، 1118 و 1195، مدل بیسیم 1113، خوانش کسری اینچ 1102، کولیس متریک 1109، کورس ۲۰۰ تا ۴۵۰ میلیمتر، مدل سنگین 1196، فک سرامیکی یا نوک کاربیدی، فک چپدست، مینیاتوری و نسخهٔ پلاستیکی. این تنوع برای پاسخ به نیازهای مختلف است، نه اینکه همهٔ مدلها جایگزین هم باشند. انتخاب را از نوع قطعه و محیط کار شروع کنید و بعد برند، بازه و امکانات نمایشگر را مقایسه کنید.
فکهای بزرگتر کولیس معمولاً برای اندازهگیری بیرونی مانند قطر، ضخامت یا طول استفاده میشوند. فکهای کوچکتر بالایی برای بعضی اندازههای داخلی مثل قطر دهانه مناسباند. میلهٔ عمقسنج برای عمق سوراخ یا پله و سطوح مرجع برای اختلاف ارتفاع به کار میروند. همهٔ این روشها به قرارگیری درست ابزار نیاز دارند: فکها باید با سطح تماس کامل داشته باشند، کولیس نسبت به قطعه کج نباشد و نیروی بستن باعث فشردن یا تغییر شکل قطعه نشود.
برای اندازهگیری داخلی، داخل فکها را به آرامی باز کنید و با حرکت ظریف کولیس کوچکترین اندازهٔ پایدار را پیدا کنید؛ برای قطر بیرونی قطعهٔ گرد، کولیس را در چند زاویه بچرخانید تا قطر واقعی و اثر بیضیشدن یا کجی مشخص شود. عمقسنج باید روی سطح مرجع صاف بنشیند و میله در راستای عمق حرکت کند. برای اندازهگیری پله، از سطحهای پلهسنج استفاده کنید و از قرارگرفتن پایه روی پلیسه یا لبهٔ شکسته مطمئن شوید. یک قرائت منفرد از یک زاویه نمیتواند شکل هندسی کامل قطعه را توصیف کند.
روی کولیس دیجیتال معمولاً عددی مانند ۰٫۰۱ میلیمتر یا ۰٫۰۰۰۵ اینچ دیده میشود. این عدد رزولوشن یا گام نمایش است؛ دقت مجاز ابزار ممکن است از آن بزرگتر باشد و باید در جدول مشخصات کد دقیق بررسی شود. بازهٔ ۰ تا ۱۵۰ میلیمتر نیز به این معنا نیست که ابزار در هر نقطه از کورس خطای یکسان دارد. طول بازه، کیفیت فک و خطکش، روش آزمون سازنده، دمای ابزار و قطعه، سایش و نیروی اپراتور بر نتیجه اثر میگذارند.
برای نمونه، صفحهٔ رسمی INSIZE برای مدل مطلق 1103-150 بازهٔ ۰ تا ۱۵۰ میلیمتر، دقت ±۰٫۰۳ میلیمتر و رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر را درج میکند. برای کولیس ضدآب 1105-150 نیز دقت ±۰٫۰۳ میلیمتر و رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر مشخص شده است؛ این مشخصات را نباید به تمام کولیسهای دیجیتال تعمیم داد. اگر قطعه تلرانس تنگتری از توان ابزار دارد، کولیس ابزار مناسب تصمیمگیری نیست و باید میکرومتر، گیج یا دستگاه اندازهگیری دقیقتری انتخاب شود.
سری 1108 از مدلهای رایج کولیس دیجیتال برای اندازهگیری داخل، خارج، پله و عمق است. نسخههای ۱۵۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلیمتری دامنههای متفاوت دارند و مدلهای 1114، 1117، 1170 و 1171 نیز با تفاوت در ساختار، بدنه یا بازه در فهرست قرار گرفتهاند. در بعضی مدلها غلتک شست برای حرکت نرمتر فک وجود دارد؛ بعضی نسخهها یونیت یا ساختار متفاوت دارند. فککوتاه یا طول کلی کولیس در کار واقعی میتواند دسترسی به قطعه را تغییر دهد. پیش از خرید طول فک و ابعاد بدنه را از نقشهٔ محصول ببینید، بهخصوص اگر در فضای تنگ اندازهگیری میکنید.
مدل 1103 به عنوان کولیس دیجیتال با سیستم اندازهگیری مطلق شناخته میشود. مزیت سیستم مطلق این است که کاربر برای خواندن موقعیت، با هر بار روشنکردن الزاماً نیاز ندارد مانند برخی سیستمهای افزایشی از نقطهٔ مرجع دوباره صفرگیری کند؛ جزئیات رفتار و تنظیم را از دفترچهٔ همان مدل بخوانید. این ویژگی با «صفرکردن دلخواه» متفاوت است و جایگزین کنترل صفر و مقایسه با مرجع نمیشود. سازنده نسخههای ۱۵۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلیمتری 1103 را با رزولوشن ۰٫۰۱ میلیمتر و دقت اعلامی ±۰٫۰۳ میلیمتر فهرست میکند.
در محیط ماشینکاری با پاشش مایع خنککار یا گردوغبار، کولیس معمولی ممکن است مناسب نباشد. خانوادههای 1105، 1118 و 1195 در این دسته بهعنوان کولیس ضدآب IP67 آمدهاند؛ مشخصات حفاظت و شرایط آزمون را برای کد کامل مطالعه کنید. IP67 به معنای اجازهٔ شستوشوی نامحدود با هر ماده یا کارکرد زیر هر نوع مایع نیست. پس از تماس با مایع، ابزار را مطابق راهنمای سازنده پاک و خشک کنید و از واردکردن ذرات یا براده به مسیر لغزنده جلوگیری کنید. اگر تماس با سیال دائمی یا فشارشویی در محیط دارید، از فروشنده یا سازنده دربارهٔ محدودیت کاربرد دقیق مدل سؤال کنید.
مدل 1113 بهعنوان کولیس دیجیتال بیسیم در موجودی قرار دارد. انتقال بیسیم میتواند قرائت را به گیرنده یا سامانهٔ ثبت داده بفرستد و از ورود دستی اعداد بکاهد؛ اما وجود این امکان را نباید به همهٔ کولیسهای دیجیتال نسبت داد. برخی مدلها فقط درگاه خروجی دارند و برای اتصال به کابل، گیرنده یا نرمافزار سازگار نیازمند متعلقات جداگانهاند. در خرید بررسی کنید خود کولیس فرستندهٔ بیسیم دارد یا صرفاً اتصال دادهٔ کابلی، پروتکل و گیرندهٔ لازم چیست و آیا سیستم ثبت شما آن را میپذیرد.
مدل 1109 برای خوانش متریک معرفی شده و مدل 1102 قابلیت نمایش کسری اینچ دارد. اگر نقشه و استاندارد کاری شما بر حسب اینچ یا کسر اینچ است، انتخاب صفحه و روش نمایش متناسب میتواند خطای تبدیل را کاهش دهد. تبدیل واحد در نمایشگر نباید با تغییر دقت ابزار اشتباه شود؛ رزولوشن و دقت باید برای همان حالت و کد بررسی شوند. هنگام گزارش، واحد قرائت و روش گردکردن را کنار مقدار ثبت کنید.
برای قطعات بزرگ، مدلهایی با بازهٔ ۳۰۰ میلیمتر مانند 1106، 1117 یا 1136 و مدل ۴۵۰ میلیمتری 1135 در فهرستاند. کولیس 1196 به عنوان مدل سنگین ۳۰۰ میلیمتری معرفی شده است. کولیس بزرگتر طول و وزن بیشتر دارد و نگهداشتن آن در حالت کج میتواند خطای اپراتور را افزایش دهد. پیش از خرید، فضای کار، وزن ابزار، دسترسی به فک و دقت لازم را ارزیابی کنید. برای اندازهگیری قطعات خیلی بلند، کولیس دستی ممکن است تنها بررسی اولیه باشد و ابزار اندازهگیری طول یا ارتفاع تخصصی نتیجهٔ پایدارتر بدهد.
کولیس 1193 با فک سرامیکی و 1110 با نوک کاربیدی برای شرایط و سطوح تماس خاص طراحی شدهاند. جنس فک ممکن است در برابر خوردگی یا سایش رفتار متفاوتی داشته باشد، اما به معنی مقاومت مطلق یا مناسببودن برای هر قطعه نیست. اگر اندازهگیری روی مادهٔ ساینده، سطحی با پوشش یا ویژگی کوچک انجام میدهید، شکل و جنس فک را با قطعه تطبیق دهید. مدل 1130 برای استفادهٔ دست چپ و 1111 برای کارهای مینیاتوری در این دسته آمدهاند؛ اندازهٔ قطعه، جهت دید نمایشگر و محدودهٔ کاری را پیش از انتخاب بررسی کنید. مدل 1139 پلاستیکی در مقایسه با کولیس صنعتی فلزی کاربرد متفاوتی دارد و نباید به دلیل نمایشگر دیجیتال برای کنترل ابعادی دقیق صنعتی فرض شود.
ابتدا فکها و بدنهٔ کولیس را از براده و روغن پاک کنید. فکها را ببندید و نمایش صفر را کنترل کنید؛ اگر صفر پایدار نیست، باتری، آلودگی سطح یا آسیب ابزار را بررسی کنید. برای اندازهگیری بیرونی، قطعه را بدون فشار اضافی میان فکها بگیرید. برای قطر داخلی، کولیس را کمی تکان دهید تا کوچکترین قرائت پایدار را پیدا کنید و از تماس کامل دو فک اطمینان بگیرید. برای اندازهگیری عمق، پایهٔ کولیس باید روی سطح صاف بنشیند و میله به انتهای سوراخ برسد، بدون آنکه کف سوراخ را با فشار تغییر شکل دهد. در اندازهگیری پله، سطح مرجع و محل تکیه را ثابت نگه دارید.
روی قطعهٔ استوانهای قطر را در چند زاویه اندازه بگیرید؛ اگر مقدارها متفاوتاند، بیضیشدن یا کجی قطعه را بررسی کنید. در قطعهٔ نازک، پلاستیکی یا نرم، نیروی زیاد فک را خم یا فشرده میکند و اندازهٔ کوچکتر نشان میدهد. دمای کولیس و قطعه را تا حد امکان پایدار کنید، بهویژه بعد از انتقال از محیط سرد یا گرم. نتایج نزدیک حد تلرانس را با ابزار مناسبتر تکرار کنید و مقدار، واحد، شمارهٔ ابزار و وضعیت کالیبراسیون را ثبت نمایید.
کولیس دیجیتال مقدار را روی نمایشگر نشان میدهد و خواندن سریعتری فراهم میکند؛ کولیس ورنیه برای کاربری که مقیاس ورنیه را میخواند به باتری نیاز ندارد. کولیس ساعتی مقدار را با صفحهٔ عقربهای نمایش میدهد و برای مشاهدهٔ تغییرات پیوسته میتواند راحت باشد. هیچکدام بدون توجه به دقت و کاربرد برتر مطلق نیستند. صفحات [کولیس ورنیه](/cat/precision-measuring-tools/calipers/calipers-vernier)، [ساعتدار](/cat/precision-measuring-tools/calipers/calipers-dial-calipers) و [کولیسهای خاص](/cat/precision-measuring-tools/calipers/calipers-special) را برای فرم خوانش یا فک ویژه مقایسه کنید. برای تلرانسهای کوچک، میکرومتر یا گیج دقیق ممکن است از کولیس مناسبتر باشد.
پس از استفاده فکها را تمیز و خشک کنید و کولیس را در جعبهٔ محافظ نگه دارید. از افتادن، استفاده به عنوان خطکش یا گیره و واردکردن ضربه به فک جلوگیری کنید. اگر نمایشگر کمنور، قرائت ناپایدار یا صفر متغیر است، باتری را طبق راهنما تعویض کنید و مسیر لغزنده را از براده پاک کنید. مدل ضدآب را نیز بعد از تماس با مایع مطابق دستور سازنده تمیز کنید. کالیبراسیون دورهای را با توجه به میزان استفاده و الزامات سیستم کیفیت انجام دهید؛ کنترل صفر روزانه جایگزین گواهی کالیبراسیون نیست. برای اندازههای مرجع از گیج بلوک یا استاندارد معتبر استفاده کنید و نتیجه را ثبت نمایید.
اگر قطعات در بازهٔ آن جا میشوند و فکها دسترسی دارند، مدل ۱۵۰ میلیمتری میتواند برای اندازهگیریهای عمومی داخل، خارج و عمق مناسب باشد. قطعات بزرگتر یا تلرانسهای دقیقتر ابزار دیگری میخواهند.
IP67 درجهٔ حفاظت مشخصی است و به معنی مجازبودن هر نوع شستوشو، تماس دائمی یا فشار مایع نیست. شرایط آزمون و دستورالعمل پاکسازی مدل را رعایت کنید.
در مدلهایی مانند 1103، ساختار اندازهگیری مطلق امکان حفظ موقعیت خوانش را مطابق طراحی دستگاه فراهم میکند و وابستگی به صفرگیری مجدد پس از روشنکردن را کاهش میدهد. برای جزئیات عملکرد به راهنمای همان کد مراجعه کنید.
نه لزوماً. مدل بیسیم داده را بدون کابل و با گیرندهٔ سازگار ارسال میکند؛ خروجیدار ممکن است برای انتقال به کابل یا تجهیزات جانبی نیاز داشته باشد. نوع ارتباط، گیرنده و نرمافزار را بررسی کنید.
وقتی تلرانس قطعه از دقت قابل اتکای کولیس کوچکتر است یا سطح تماس باید پایدارتر و دقیقتر باشد، میکرومتر یا گیج مناسب را بررسی کنید. ابزار را بر اساس تلرانس و روش کنترل انتخاب کنید، نه فقط سرعت قرائت.
در این دسته کولیس دیجیتال استاندارد، مطلق، ضدآب، بیسیم، متریک، اینچی، کورسبلند و دارای فک ویژه را با هم مقایسه کنید. پیش از سفارش، کد کامل، بازه، دقت، رزولوشن، نوع فک، درجهٔ حفاظت و اقلام همراه را بررسی کنید. برای پیشنهاد دقیق، ابعاد قطعه، تلرانس، محیط کار، نیاز به انتقال داده و نوع اندازهگیری را اعلام نمایید. قیمت و موجودی مدلهای تخصصی ممکن است تغییر کند؛ استعلام را با همان شمارهٔ مدل انجام دهید تا نسخهٔ مشابه اما نامتناسب جایگزین نشود.






















